Autonomia poznawcza dziecka w koncepcji Marii Montessori : współczesne (re)interpretacje = The Child’s Cognitive Autonomy in Montessori Pedagogy : Contemporary (Re)Interpretations - DOROTA ZDYBEL (Autor) (2018)
10.14632/eetp.2017.13.47.89
Oryginalny artykuł naukowy
Artykuł jest teoretyczną analizą montessoriańskiej koncepcji autonomii (samodzielności) poznawczej dziecka, rozumianej jako stopniowe zdobywanie kontroli nad własnym uczeniem się, budowanie zdolności do regulowania jego przebiegu i oceny efektów. Głównym celem jest ukazanie potencjału poznawczego zawartego w myśli pedagogicznej Marii Montessori, głębi jej koncepcji pedagogicznej, a zarazem zaskakującej aktualności założeń, które znajdują potwierdzenie w wynikach współczesnych badań nad uczeniem się. W pierwszej części tekstu ukazano uczenie się jako proces konstruktywistyczny, oparty na zdolności do samodyscypliny, wewnętrznego regulowania własnych impulsów, poddawania ich świadomej kontroli. W drugiej części artykułu ukazano współczesne interpretacje koncepcji M. Montessori, dokonywane przez badaczy i nauczycieli praktyków, pod wpływem najnowszych badań psychologicznych. Przedstawiona tu ewolucja poglądów nauczycieli charakteryzuje się z jednej strony dbałością o „czystość” montessoriańskiej idei, z drugiej zaś krytyczną refleksją nad własną praktyką edukacyjną i odkrywaniem w niej idei i problemów, które – choć nienazwane – tkwią głęboko zakorzenione w przygotowanym do samodzielnego uczenia się otoczeniu klasy Montessori.
This text presents a theoretical analysis of Maria Montessori’s concept of cognitive autonomy, defined as a process of gaining power and control over one’s own thinking and learning, building the ability to regulate its course and evaluate the results of learning. The main aim of the article is to present the cognitive potential included in M. Montessori’s pedagogical thinking, the undiscovered dimensions of her concepts, and the unusual actuality confirmed by the latest research results. The first part of the article presents the constructive nature of the learning process based on self-discipline, the internal ability to regulate one’s own impulses, and control them consciously. The second part of the article presents contemporary interpretations of Maria Montessori’s concepts, provided by researchers and teachers- practitioners from the perspective of new psychological and pedagogical achievements. The evolution in the thinking of Montessori teachers is seen here as being a sensitive balance, with the “purity” of Montessori’s original ideas on the one hand, and a critical reflection over one’s own personal teaching practice, and discovering problems or phenomena, which – although unnamed – are deeply rooted in the Montessori classroom environment.
Keywords: pedagogika