Biurokratyzacja i ideologizacja w polskiej szkole, wyniki badań własnych = Bureaucratization and deologization in Polish schools, the results of author’s own research - BOGDAN STAŃKOWSKI (Autor) (2019)
10.12775/SPI.2019.1.006
https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/SPI/article/view/SPI.2019.1.006
Oryginalny artykuł naukowy
Zagadnienia poruszone w artykule oscylują wokół środowiska, aktualnych trendów i problemów w edukacji, które kształtują rzeczywistość polskiej szkoły. Na podstawie dostępnej literatury autor stara się przedstawić problem biurokratyzacji i ideologizacji w polskiej szkole. W artykule sformułowano dwie tezy: 1) edukacja w polskich szkołach na poziomie podstawowym nosi znamiona ideologizacji; 2) nadmierna formalizacja i biurokratyzacja szkoły paraliżuje zdrową dynamikę edukacji nieodłącznie związaną ze szkolną społecznością uczniów i nauczycieli. Niniejszy artykuł ma charakter badawczy. W badaniach jakościowych wykorzystano technikę wywiadu pół-ustrukturyzowanego. Do badań wykorzystano kwestionariusz wywiadu pogłębionego przeprowadzonego z 8 nauczycielami klas 4–6 szkoły podstawowej z woj. śląskiego. Celem badań własnych było zgłębianie zjawiska biurokratyzacji i ideologizacji w szkole. Najważniejsze wnioski: a) paradoksalnie, biurokratyzacja w szkole może przynieść pozytywne efekty w sytuacji, gdy dyrekcja i nauczyciele mają do czynienia z rodzicami roszczeniowymi; b) praktyczne przeakcentowanie zapisów prawnych oraz rozwiązań biurokratycznych kosztem zdrowego rozsądku i zasad niepisanego dobrego wychowania może potęgować w nauczycielach postawę wycofania i rezygnacji z wychowania obejmującego sferę ogólnoludzką; c) obserwuje się duży napór ideologiczny na szkołę, gdyż nie są brane pod uwagę realne możliwości szkoły, ale jedynie ślepe posłuszeństwo propagandzie i ideologii lansującej ideę tolerancji jako wartości nadrzędnej; d) zdaniem respondentów treści zawarte w podręcznikach poruszają realne problemy dzieci (akceptacja niepełnosprawnych, tolerancja wobec ludzi o odmiennej kulturze); e) respondenci nie dostrzegają jawnych sprzeczności pomiędzy osiągnięciami poszczególnych nauk, np. psychologii czy pedagogiki, a treściami lansowanymi w podręcznikach; f) ważne miejsce w życiu szkoły z punktu widzenia wielokulturowości zajmują działania i zwyczaje, które są dowodem na to, że placówka jest wyczulona na sprawy uczniów innych wyznań i kultur
The issues raised in the article revolve around the environment, current trends and problems in education that shape the reality of the Polish school. Based on the available literature, the author tries to present the problems of bureaucratization and ideologization in Polish schools. In the article, the author formulated two theses, with the first being as follows: Education in Polish schools at the basic level carries the hallmarks of ideologization. Second thesis: The excessive formalization and bureaucratization of the school paralyzes the healthy dynamics of education inherent in the school community of students and teachers. This article is of a research character with the semi-structured intelligence technique used in the qualitative research. The study involved an in-depth interview questionnaire with eight teachers from elementary school, level 4-6, from the province of Silesia. The purpose of the research was to explore the phenomena of bureaucratization and ideologization at school. The most important conclusions were the following: (a) paradoxically, bureaucratization at school can bring positive effects in the situation when the management and teachers deal with the claims of parents; (b) the practical over-emphasizing of legal provisions and bureaucratic solutions at the expense of common sense and the principles of unwritten good manners may intensify the attitude of withdrawal and resignation from upbringing in teachers; (c) there is a strong ideological pressure on schools because the real possibilities Case reports Raporty z badań of the school are not taken into account, but only blind obedience to propaganda and an ideology that promotes the idea of tolerance as a superior value; (d) according to the respondents, the content contained in the textbooks addresses the real problems of children (acceptance of the disabled, tolerance towards people with a different culture); (e) respondents do not see any open contradictions between the achievements of particular sciences, e.g. psychology or pedagogy, and the content promoted in textbooks; (f) an important place in the school’s life from the point of view of multiculturalism is occupied by activities and habits that are proof that the institution is sensitive to the affairs of students of other faiths and cultures
Keywords: pedagogika