Uniwersalne i aktualne dylematy i paradoksy w życiu nauczyciela twórczego - Sylwia Przewoźnik (Autor) (2020)
10.12775/SPI.2020.4.002
https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/SPI/article/view/SPI.2020.4.002
Oryginalny artykuł naukowy
Artykuł ma na celu ukazanie tradycyjnych i współczesnych dylematów i paradoksów obecnych w zawodzie nauczyciela oraz zwrócenie uwagi na znaczenie rozwoju twórczego potencjału uczniów. Rola zawodowa i status nauczycieli ulega ciągłym przeobrażeniom, m.in. na skutek zmieniających się nieustannie realiów życia. Nauczyciel powinien nie tylko przekazywać gotową wiedzę, lecz uczyć jej zdobywania, wskazywać różne strategie uczenia się, rozwiązywania problemów, kierować wszechstronnym rozwojem uczniów, zwracać szczególną uwagę na rozwój osobowości i społecznych wartości wychowanków. Obecnie potrzebujemy zwłaszcza skutecznych działań edukacyjno-wychowawczych, mających na celu kształtowanie człowieczeństwa uczniów. Chodzi o ideę wyrażoną w greckiej paidei, a następnie w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka z 1948 r., polegającą na tym, że w nauczaniu i wychowaniu chodzi o wszechstronny rozwój człowieka, możliwie pełne urzeczywistnianie jego potencjału osobowego, wyposażanie go w niezbędną całościową wiedzę o świecie i o nim samym. Chodzi zatem zarówno o kształtowanie kultury osobistej ucznia i wychowanka, jak i o skuteczne wprowadzenie go w historycznie ukształtowaną kulturę oraz w świat uniwersalnych wartości, w tym wartości humanistycznych. I wreszcie – o udane przysposobienie go do życia indywidualnego i społecznego. Innymi słowy w tej idei chodzi o ukształtowanie człowieka o bogatej duchowości i rozbudowanej kreatywności, samodzielnej i krytycznej umysłowości oraz rozbudzonej wrażliwości moralnej i humanistycznej. Obecnie potrzeba nowoczesnej myśli pedagogicznej na miarę wielkich konstrukcji teoretycznych czołowych twórców „nowej pedagogii” ubiegłego stulecia, takich jak myśl pedagogiczna Johna Deweya, Stefana Szumana, Zygmunta Mysłakowskiego czy koncepcji edukacji permanentnej Bogdana Suchodolskiego
The article aims to show traditional and contemporary dilemmas and paradoxes present in the teaching profession as well as to pay attention to the importance of developing the creative potential of pupils. The professional role and status of teachers is constantly changing due to permanently changing realities of life. The teacher should not only convey a set of knowledge but teach how to acquire it, indicating the various learning strategies, solving problems, guiding the comprehensive development of students, paying particular attention to the development of personality and social abilities of pupils. At present, we witness an unprecedent need of the effective educational activities aimed at shaping the humanity of students. It is about the idea expressed in the Greek paideia and then in the Universal Declaration of Human Rights of 1948, the idea, generally speaking, that teaching an upbringing are about the comprehensive development of man, about the full realization of his personal potential, about equipping him with the necessary comprehensive knowledge about the world and himself. It is therefore about shaping the personal culture of the pupil, as well as about effectively introducing him into a historically shaped culture and the world of universal values, including humanistic ones. And finally – it is about the successful adaptation to individual and social life. In other words, this idea is about shaping a person with a rich spirituality and developed creativity, an independent and critical mind, and an awakened moral and humanistic sensitivity. Currently, there is a need for modern pedagogical thought tailored to the great theoretical constructions of the leading authors of the “new pedagogy” of the last century, such as pedagogical thought developed by John Dewey, Stefan Szuman, Zygmunt Mysłakowski, or the concept of permanent education introduced by Bogdan Suchodolski.
Keywords: psychologia