Factors predicting health-related quality of life in breast cancer survivors: the role of sense of coherence - Agnieszka J. Słowik (Autor); Beata Mirucka (Autor); Joanna Streb (Autor); Marcin Jabłoński (Autor); Robert Jach (Autor) (2019)
10.15557/PiPK.2019.0004
http://www.psychiatria.com.pl/artykul.php?a=813
Oryginalny artykuł naukowy
Cel: Analiza prospektywna korelacji zachodzących pomiędzy poczuciem koherencji (sense of coherence, SOC) i jakością życia kobiet, które przeżyły raka piersi (health-related quality of life, HRQOL), przeprowadzona w pierwszym roku po operacji, oraz ocena znaczenia prognostycznego SOC względem HRQOL. Metoda: Do badania zakwalifikowano 39 kobiet w wieku od 34 do 68 lat (średnia = 55,92, odchylenie standardowe, standard deviation, SD = 8,84). Oceniano HRQOL – za pomocą kwestionariuszy European Organisation for Research and Treatment of Cancer (EORTC) QLQ-C30 i BR23 oraz SOC – za pomocą Kwestionariusza Orientacji Życiowej (Life Orientation Questionnaire) SOC-29. Badania przeprowadzono dwukrotnie: w trzecim miesiącu po operacji piersi (t1: dane socjodemograficzne, SOC i HRQOL) oraz powtórnie dziewięć miesięcy później (t2: HRQOL). Wyniki: Średnie SOC wynosiło 141,13 (SD 24,17). Średnia wartość GHS/QOL (global health status and overall quality of life) to 59,82 (SD 23,47) w t1 i 55,36 (SD 22,93) w t2. Stwierdzono istotne pogorszenie funkcjonowania poznawczego badanych kobiet oraz istotne nasilenie dolegliwości ze strony piersi między t1 a t2. Analiza wykazała szereg pozytywnych korelacji pomiędzy SOC a skalami funkcjonalnymi kwestionariuszy jakości życia, wskazując na znaczenie prognostyczne składowej „sensowność” poczucia koherencji dla funkcjonowania poznawczego i emocjonalnego kobiet, które przeżyły raka. Wnioski: Uzyskane dane przyczyniają się do lepszego zrozumienia procesów adaptacji do choroby nowotworowej, wskazując na potencjalne znaczenie poczucia koherencji dla funkcjonowania poznawczego i emocjonalnego osób w pierwszym roku leczenia onkologicznego. Implikacje praktyczne dla osób wspierających: Wyniki badania wskazują na potrzebę aktywnego wykrywania i profilaktyki zaburzeń poznawczych, problemów emocjonalnych oraz dolegliwości ze strony piersi u kobiet z rakiem piersi w pierwszym roku leczenia onkologicznego. Wszelkie interwencje psychospołeczne, ukierunkowane na wzmocnienie tzw. uogólnionych zasobów odpornościowych (wg Antonovsky’ego), w których wykorzystaniu pośredniczy SOC, mogą okazać się korzystne dla poprawy jakości życia kobiet z rakiem piersi.
Aim: The prospective analysis of sense of coherence (SOC) and health-related quality of life (HRQOL) correlations in breast cancer survivors in the first year after surgery and the evaluation of the prognostic value of SOC for HRQOL. Method: Thirty-nine women aged from 34 to 68 years (mean = 55.92, standard deviation, SD = 8.84) completed the following surveys: the core European Organisation for Research and Treatment of Cancer (EORTC) QLQ-C30 and the supplement BR23 for HRQOL, and the Life Orientation Questionnaire, SOC-29 for SOC. Data were collected twice: once in the third month after breast surgery (t1: sociodemographic, SOC and HRQOL), and once nine months later (t2: HRQOL). Results: The mean SOC was 141.13 (SD 24.17). The average global health status and overall quality of life (GHS/QOL) was 59.82 (SD 23.47) in t1 and 55.36 (SD 22.93) in t2. A significant decrease in cognitive functioning and an increase in the severity of breast symptoms between t1 and t2 were reported. The results showed several positive correlations between SOC and functional scales of EORTC QOL questionnaires, suggesting the predictive value of meaningfulness for cognitive and emotional functioning of breast cancer survivors. Conclusion: The data obtained give a new insight into the issue of adaptation to cancer and suggest that sense of coherence may play a role in cognitive and emotional functioning in the first year of cancer treatment. Implications for psychosocial care providers: The results suggest the need for active screening and management of cognitive impairments and emotional problems as well as for breast-related symptoms in the first year of cancer therapy. All psychosocial interventions that can empower generalised resistance resources, which are mediated by SOC, may be recommended for better HRQOL in breast cancer survivors
Keywords: psychologia