Jezuici w Tyńcu (1826-1931) - STANISŁAW CIEŚLAK (Autor) (2020)
https://tyniec.com.pl/historia/2184-kosciol-w-polsce-t-19-9788382051629.html
Oryginalny artykuł naukowy
W 1820 r. jezuici zostali wygnani z Cesarstwa Rosyjskiego. Osiedlili się wówczas na terenach Rzeczypospolitej, które na skutek rozbiorów weszły w skład monarchii austriackiej. Podjęli działalność duszpasterską, a dla zapewnienia rozwoju otworzyli nowicjat dla kandydatów do zakonu oraz studia filozoficzne i teologiczne. W ten sposób zawiązała się Prowincja Galicyjska Towarzystwa Jezusowego. W latach 1826–1831 jezuici prowadzili własne Studium Teologiczne dla kleryków w opuszczonym opactwie w Tyńcu. Profesorami byli tam wybitni profesorowie Akademii Połockiej. Z punktu widzenia benedyktynów obecność jezuitów w Tyńcu jest mało lub nic nieznaczącym epizodem w dziesięciowiekowej historii benedyktyńskiego opactwa. Natomiast dla jezuitów z Prowincji Galicyjskiej Towarzystwa Jezusowego, niespełna pięcioletni pobyt w murach benedyktyńskiego opactwa, stanowi ważny epizod w procesie ich rozwoju aż do 1918 r., kiedy Polska odzyskała niepodległość, a Prowincja Galicyjska została przemianowana na Prowincję Polską Towarzystwa Jezusowego
In 1820, the Jesuits were expelled from the Russian Empire. They settled then in the territories of the Commonwealth, which as a result of the partitions became part of the Austrian monarchy. The Jesuits undertook pastoral activities, and, for the sake of development, they opened a novitiate for candidates to the order, as well as philosophical and theological studies. In this way, the Galician Province of the Society of Jesus was established. In the years 1826-1831, the Jesuits ran their own Theological Study for clerics in the abandoned Benedictine abbey in Tyniec. The professors of the Theological Study in Tyniec were eminent professors of the Polotsk Academy. From the Benedictine point of view, the presence of the Jesuits in Tyniec is a little or insignificant episode in the ten centuries history of the Benedictine abbey. For the Jesuits of the Galician Province of the Society of Jesus, the nearly five-year stay within the walls of the Benedictine abbey is an important episode in the process of their development until 1918, when Poland regained independence, and the Galician Province of the Society of Jesus was renamed the Polish Province of the Society of Jesus.
Keywords: nauki o kulturze i religii