Sekularyzacja jako "ars accommodandi" : kryzys katolickiej idei reprezentacji - WOJCIECH BUCHNER (Autor) (2018)
10.17399/HP.2018.092703
http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-issn-2353-950X-year-2018-volume-9-issue-27-article-1499
Oryginalny artykuł naukowy
CEL NAUKOWY: Artykuł stawia sobie za cel odpowiedź na pytanie o zewnętrzne i wewnętrzne przyczyny współczesnego procesu sekularyzacji w Kościele rzymskokatolickim. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Artykuł przedstawia proces sekularyzacji przede wszystkim jako konsekwencję aggiornamento, które wpłynęło na odejście współczesnego Kościoła od tradycyjnej zasady reprezentacji. Autor przyjmuje metodę historii idei w połączeniu z krytyczną analizą tekstów dokumentów soborowych oraz wybranych autorów, komentujących proces sekularyzacji przed, w trakcie i po Soborze Watykańskim II. PROCES WYWODU: Artykuł składa się z czterech głównych części oraz wstępu i wniosków płynących z analizy. Każda z części zawiera analizę zasadniczych przyczyn procesu sekularyzacji, wskazując najpierw na aspekty historyczne kryzysu, potem zaś na wynikające z ustaleń Soboru głębokie zmiany w funkcjonowaniu i wizerunku Kościoła posoborowego. W tym kontekście argumentacja dotyczy zmian związanych z tzw. zwrotem antropologicznym, dialogiem ekumenicznym i demokratyzacją struktur instytucjonalnych. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ : Zasadniczym wnioskiem płynącym z analizy jest teza o kryzysie idei reprezentacji w Kościele posoborowym, który zrywa częściowo ze swoją tradycją, czerpiąc wzory ze świata zewnętrznego w imię przystosowania się do tzw. „rzeczy ziemskich”. Ten aspekt przystosowawczy związany jest z presją wywieraną na Kościół przez współczesność, jak również z otwartością samego Kościoła, postulowaną po raz pierwszy w sposób tak stanowczy przez Sobór i zwycięską orientację liberalną. WNIOSKI , INNOWACJE , REKOMENDACJE : Do najważniejszych wniosków należy uznanie procesu sekularyzacji za proces destrukcyjny dla samego Kościoła, który nazbyt przyzwalająco odnosi się do współczesnych procesów, zagrażających jego dogmatom i pozycji w świecie demoliberalnym. Innowację stanowi ujęcie tego procesu w kontekście kryzysu idei reprezentacji, co wydaje się rozpoznaniem zasadniczego problemu, albowiem mamy dziś do czynienia z widocznym upadkiem autorytetu Kościoła w ramach Unii Europejskiej. Nasuwa się w związku z tym pytanie, czy Kościół katolicki zmienił się w sposób nieodwracalny, przyjmując – by tak rzec – barwy ochronne, i czy aby strategia taka nie powoduje pogłębienia się kryzysu.
SECULARIZATION AS AN ARS ACCOMMODANDI. THE CRISIS OD THE CATHOLIC IDEA OF THE REPRESENTATION RESEARCH OBJECTIVE: The goal of this article is to answer a question which are the external and internal causes of the present process of secularization in the Roman Catholic Church. THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: The paper presents the process of secularization above all as a consequence of the aggiornamento which caused the refutation of the traditional principle of representation. The author employs a method of the history of ideas combined with the critic analysis of the papal documents and of the select writers commenting on the process of secularization before, during and after the Vaticanum II Council. THE PROCESS OF ARGUMENTATION: The article consists of the four parts, an introduction and conclusions. Each of these parts contains an analysis of the principal causes of the secularization in order to reveal in the first place the historical aspects of the crisis and next – the profound changes in the activity, and finally to answer a question how the secularized Church is perceived nowadays. In this context the analysis refers to the changes connected with the so-called anthropological turn, the ecumenical dialogue and to the democratization of the institutional structure of the Church. RESEARCH RESULTS: The principal result of the analysis is the thesis relating to the idea of representation in the Church after the Council which partially breaks with its tradition taking the patterns from the external world in the name of accommodation to the so-called “terrestrial things.” This aspect is connected with the strong influence of the contemporary world and – on the other hand –with the openness of the very Church postulated for the first time so decidedly by the Council and the victorious liberal fraction. CONCLUSIONS , INNOVATIONS , AND RECOMMENDATIONS: The most important conclusion is that the process of secularization is destructive to the Church which seems to much to acquiesce in the present processes which menace its dogmas and its position in the democratic world. An innovation relied on the presentation of this process in the context of the crisis of the idea of representation, what seems to be the recognition of the principal controversy, because we have to do here with the visible collapse of the authority of the Roman Church within the limits of the European Union. So there is the question if the Catholic Church has changed so irreversibly as to receive protective colouring and if this strategy is still giving occasion to the more and more profound crisis.
Keywords: nauki o polityce i administracji