Rituals of pagan Lithuanians related to military campaigns in the 13th – 14th cc. - Yanina Ryier (Autor) (2022)
10.36121/yryier.19.2022.4.021
http://wrh.edu.pl/t-xix-2022-%e2%84%96-4
Oryginalny artykuł naukowy
W artykule przeanalizowano rytuały władców i elit litewskich w XIII–XIV wieku. Główna uwaga została skoncentrowana na omówieniu rytuałów związanych z wyprawami militarnymi, co uzasadnia się specyfiką rozwoju i charakterem państwa litewskiego w badanym okresie. Analiza łacińskojęzycznych i ruskich źródeł narracyjnych pozwoliła zrekonstruować cały szereg rytuałów, mających ścisły związek z działaniami wojennymi Litwinów. Wśród nich można wyróżnić kilka podstawowych grup: rytuały, wykonywane przed rozpoczęciem kampanii wojskowych (związane z podjęciem decyzji o rozpoczęciu wypraw, próbami prognozowania przebiegu przyszłych strać oraz dążeniem do zaręczenia się poparciem bogów); rytuały, przeprowadzane bezpośrednio w czasie działań wojennych (związane z wyborem miejsca i daty bitwy, początek bitwy); rytuały, towarzyszące ukończeniu działań wojskowych i zawarciu umów pokojowych (złożenie ofiar bogom, rytuały wzmacniające zawarte umowy, czynności pogrzebowe wojowników i władców). Zachowany materiał źródłowy pozwala uważać, że wśród elit litewskich w XIII–XIV wieku największego rozpowszechnienia nabrały oparte na tradycji pogańskiej rytuały złożenia przysięgi, rzucania losów i złożenia ofiar siłom wyższym.
The article deals with the key aspects of the issue of the rituals of pagan rulers and the nobility of Lithuania in the 13th–14th centuries. First of all, rituals related to the military campaigns of the Lithuanians are emphasized. It can be explained by the specific nature of the Lithuanian state in the specified period. Analysis of Latin and Russian narrative sources allows to reconstruct a wide range of rituals related to the military activities of Lithuanian rulers and army leaders. The following groups can be distinguished among them: rituals, connected with the beginning of military campaigns (decision on the possibility of attack or defence, choosing the date of a battle, prognosis and prediction, actions aimed at receiving the favour of deities in upcoming military actions); rituals, conducted during the military campaigns (choice of the place of a battle, start of the battle); ritual actions, providing the ending of military campaigns as well as conducting negotiations (gratitude to the deities for help – sacrifice, conclusion of treaties, burial of dead soldiers, rulers). The preserved material of narrative sources allows consider pagan rituals of oath, drawing the lots and sacrifice to be the most significant and influential ones among Lithuanian rulers and nobility in the 13th–14th centuries.
Keywords: historia