Osobowość typu borderline w ICD-11 i DSM-5 – relacyjna natura kryteriów zaburzenia - AGNIESZKA KRZYSZTOF-ŚWIDERSKA (Autor); Dominika Małek (Autor) (2022)
10.15557/PiPK.2022.0023
http://www.psychiatria.com.pl/index.php/wydawnictwa/2022-vol-22-no-3/osobowosc-typu-borderline-w-icd-11-i-dsm-5-relacyjna-natura-kryteriow-zaburzenia
Artykuł przeglądowy
Artykuł ilustruje relacyjną naturę psychiatrycznej kategorii zaburzeń osobowości typu borderline na podstawie analizy objawowych kryteriów zawartych w 11. edycji Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (International Classification of Diseases and Related Health Problems, 11th Revision, ICD-11), wydawanej przez Światową Organizację Zdrowia (World Health Organization, WHO), a także w 5. edycji Kryteriów diagnostycznych zaburzeń psychicznych (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, DSM-5), opracowywanych przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne (American Psychiatric Association, APA). Autorki wskazują na docenienie w najnowszych klasyfikacjach WHO i APA relacyjnego charakteru zjawiska, który ujawnia się już w bardzo pobieżnej analizie. Uwzględnione manifestacje kliniczne wskazanych kryteriów zdają się nie tylko ze sobą łączyć, lecz także z siebie nawzajem wynikać, co sugeruje zasadniczo strukturalny charakter zjawiska. Wszystkie opisane trudności dotyczą obszaru relacji międzyludzkich – zarówno w aspekcie bezpośrednich przyczyn zakłóceń funkcjonowania, jak i pod względem długofalowych skutków rodzinnych i społecznych. Odnosi się to zwłaszcza do osobowości chwiejnej emocjonalnie typu pogranicznego, z którą nierozłącznie wiąże się wzorzec zmienności i niestabilności oraz którą trudno ująć kryterialnie w sposób nieowocujący problemami w diagnozie. Stąd właśnie bierze się zwrócenie uwagi na istotne kryterium diagnostyczne, jakim są problemy w relacjach. Zarówno ICD-11, jak i DSM-5 zawierają oddzielne kategorie diagnostyczne dotyczące problemów relacyjnych, które – jak się okazuje – nie muszą współwystępować z innymi zaburzeniami. Powiązanie patologii relacji z zaburzeniami osobowości może mieć duże znaczenie dla ustalenia właściwego rozpoznania, a w rezultacie – dla doboru odpowiedniej metody leczenia.
The paper illustrates the relational nature of the psychiatric category of borderline personality disorders based on the analysis of symptomatic criteria set out in the International Classification of Diseases and Related Health Problems, 11th Revision (ICD-11) issued by the World Health Organization (WHO), as well as the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM-5) developed by the American Psychiatric Association (APA). We point to the appreciation of the relational nature of the phenomenon, which is noticeable already in a very cursory analysis, in the latest WHO and APA classification systems. The clinical manifestations of these criteria seem not only to be interconnected, but also to result from one another, suggesting a fundamentally structural nature of the phenomenon. All the described difficulties relate to interpersonal relationships – both in terms of the direct causes of disfunctions and long-term family and social consequences. This particularly applies to the borderline- type emotionally unstable personality disorder, which is inseparably linked to emotional volatility and instability, and which is difficult to define using criteria in a way that does not give rise to diagnostic challenges. Therefore, we draw attention to difficulties with relationships, which are an important diagnostic criterion. Both ICD-11 and DSM-5 contain separate diagnostic categories for relationship problems, which, as it turns out, not necessarily coexist with other disorders. Linking relationship pathology with personality disorders may be of great importance for establishing the correct diagnosis and therefore choosing an appropriate treatment strategy.
Keywords: psychologia