Polityczna, gospodarcza i kulturowa rola Wielkiego Kanału chińskiego w kontekście Historiae Sinarum Imperii Tomasza Szpota Dunina (2023)
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie politycznej, gospodarczej i kulturowej roli chińskiego Wielkiego Kanału w świetle rękopisu Historiae Sinarum Imperii polskiego jezuity Tomasza Szpota Dunina (1644–1713), który przez ponad dwadzieścia lat badał archiwa rzymskie, poszukując informacji na temat działalności jezuitów w Chinach. Pośród licznych informacji o charakterze kulturowym, gospodarczym i etnograficznym rękopis Tomasza Szpota Dunina zawiera również wiadomości o obecnie najdłuższym na świecie sztucznym kanale transportowym, czyli chińskim Wielkim Kanale, który przez wielu badaczy jest uznawany za większy cud techniki niż Mur Chiński. Do odtworzenia tytułowego zagadnienia wykorzystano głównie rękopis Historiae Sinarum Imperii oraz inne źródła drukowane i literaturę przedmiotu. Rękopis Tomasza Szpota Dunina zawiera rozproszone informacje dotyczące Wielkiego Kanału, miast położonych nad jego brzegami i samych okoliczności podróży po tej rozbudowanej sieci rzek i kanałów. Informacje obecne u Szpota możemy podzielić na dwie kategorie: wtórne, czyli zapożyczone ze źródeł wcześniejszych – jak np. z tekstu Mattea Ricciego – oraz pierwotne, czyli opisy, które Szpot pozyskał jako pierwszy w trakcie swojej długoletniej pracy w Rzymie.
The aim of this article is to discuss the political, economic, and cultural role of the Chinese Grand Canal presented in the manuscript Historiae Sinarum Imperii by the Polish Jesuit Tomasz Szpot Dunin (1644–1713). He spent over two decades working in the Roman archives collecting information on the Jesuit activities in East Asia. Among this wealth of information, Tomasz Szpot Dunin’s manuscript also includes valuable descriptions of what is currently the world’s longest human-made waterway, namely the Chinese Grand Canal, which is considered by many scholars to be even greater engineering wonder than the Great Wall of China. To reconstruct this aspect, the author used mainly Historiae Sinarum Imperii manuscript, and other printed sources and relevant literature. The manuscript of Tomasz Szpot Dunin contains scattered information about the Grand Canal, the cities along its banks, and journeys along that extensive network of rivers and canals. This information can be divided into two categories: the secondary one, i.e., the information taken from earlier sources, such as Matteo Ricci’s text, and the primary one, i.e., the descriptions that Szpot was the first to acquire during his long years of work in Rome.
10.35765/rfi.2023.2904.4
https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/2023.2904.4/2553
Oryginalny artykuł naukowy
Keywords: government publication; nauki o polityce i administracji