Dzielenie się doświadczeniami w narracjach jako czynnik rozwoju postrzegania własnej osoby - KAMIL JEZIERSKI (Autor) (2025)
10.35765/hw.2025.2470.03
https://horyzontywychowania.ignatianum.edu.pl/HW/article/view/2700/2341
Oryginalny artykuł naukowy
CEL NAUKOWY: Niniejszy tekst wskazuje na ograniczenia i możliwe nieporozumienia w ramach podejścia narracyjnego w odniesieniu do obszaru rozumienia siebie i historii życia. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Dokonano przeglądu uznanych koncepcji rozwoju, pamięci autobiograficznej, uzupełniono je o obszar psychologii klinicznej. PROCES WYWODU: Psychologia narracyjna zakłada, że znaczenia są konstruowane w języku, jednakże sprowadzanie zmiany rozumienia siebie do procesu lingwistycznego może stwarzać ryzyko ominięcia roli bezpośredniego doświadczenia i dzielenia się nim w relacji. Rozwój schematów narracyjnych w dorosłości wynika z doświadczania ograniczeń, a językowe opracowanie do- świadczenia zachodzi w kontakcie z inną osobą. Można znaleźć głosy podkreślające rolę dzielenia się osobistym przeżyciem, zanim zostanie ono odniesione do globalnego wzorca. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Impuls do rozwoju stanowi rzeczywiste doświadczenie wytrącające z dotychczasowej równowagi (a nie sama zmiana narracji), przy czym istotne jest uwspólnianie tegoż doświadczenia w dialogu. Co więcej, wydaje się, że konieczny jest w tym procesie etap zawieszenia wpisywania ich w nadrzędny system znaczeń. WNIOSKI, REKOMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ: W praktyce pomocy psychologicznej oraz psychoterapii powinno się uwzględniać najpierw rolę doświadczenia stymulującego zmianę i jego świadomego przeżycia oraz relację, która daje przestrzeń do ich bez- piecznego wyrażania, zanim zostanie ono ujęte w ramach spójnej narracji.
RESEARCH OBJECTIVE: This text points out the limitations and possible misunderstandings within the narrative approach in relation to the area of self-understanding and life history. THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: Recognised concepts of development, autobiographical memory were reviewed and supplemented by the field of clinical psychology. THE PROCESS OF ARGUMENTATION: Narrative psychology assumes that meanings are constructed in language, however, reducing the change in self-understanding to a linguistic process may risk bypassing the role of direct experience and sharing in relationship. The development of narrative schemas in adulthood results from experiencing limitations, and the linguistic elaboration of experience occurs in contact with another person. Voices can be found emphasising the role of sharing a personal experience before it is related to a global pattern. RESEARCH RESULTS: The impetus for development is the actual experience of being out of balance (rather than a mere change of narrative), and it is important to share this experience in dialogue. Moreover, a stage of suspension of inscription into an overarching system of meanings seems to be necessary in this process. CONCLUSIONS, RECOMMENDATIONS AND APPLICABLE VALUE OF RESEARCH: The practice of psychological help and psychotherapy should first take into account the role of the experience to stimulate change and its conscious experience and the relationship that gives space for their safe authentic expression before it is framed within a coherent narrative.
Keywords: psychologia