Adult educator – the problems of professionalization - RYSZARDA CIERZNIEWSKA (Autor); Zofia Szarota (Autor) (2025)
10.34813/19coll2025
https://colloquium.amw.gdynia.pl/index.php/colloquium/article/view/980
Oryginalny artykuł naukowy
Profesjonalizacja edukatorów dorosłych charakteryzuje się cechami, które różnią się od procesów kształcenia specjalistów w innych dziedzinach edukacji. Celem badania była analiza stanowisk międzynarodowych badaczy oraz polskich praktyków wobec potrzeby specjalistycznego szkolenia kadry edukacyjnej dla dorosłych. Badanie służyło określeniu, na ile w uczącym się społeczeństwie można mówić o istnieniu odrębnej kategorii zawodowej nauczyciela – edukatora dorosłych. Przyjęto trzy kluczowe pytania badawcze dotyczące: systemowych uregulowań kwalifikacyjnych, stanowisk badaczy wobec wymogu kwalifikacji oraz oczekiwań polskich organizatorów edukacji wobec kwalifikacji edukatorów. Metody badawcze obejmowały przegląd literatury i studium przypadku (wywiady pogłębione z organizatorami i wywiady swobodne z edukatorami działającymi w pozaformalnej edukacji dorosłych). Wnioski wskazują na zaniedbania w obszarze profesjonalnego przygotowania edukatorów dorosłych. Neoliberalny rynek polskich usług edukacyjnych ma jurysdykcyjną legitymizację jedynie w obszarze ustawicznego kształcenia dorosłych. Badanie ujawnia potrzebę systematycznej profesjonalizacji zawodu edukatora, na co zwracają uwagę zarówno badacze, jak i praktycy, Wyniki badania wskazują także na brak spójnych standardów oraz niską świadomość metodyczną w polskim środowisku edukatorów. W artykule postulowano rozwój zintegrowanych programów edukacyjnych oraz wprowadzenie regulacji wspierających profesjonalizację edukatorów.
The professionalisation of adult educators is characterised by features that differ from the training pro-cesses of specialists in other fields of education. The aim of the study was to analyse the positions of international researchers and Polish practitioners regarding the need for specialised training of adult education staff. The study aimed to determine to what extent it can be considered that in a science-based society there is a separate professional category of adult educator. Three key research questions were adopted concerning: systemic qualification regulations, researchers' positions on the requirement for qualifications, and the expectations of Polish education organisers regarding the qualifications of educators. The research methods included a literature review and a case study (in-depth interviews with organisers and informal interviews with educators working in non-formal adult education). The conclu-sions point to neglect in the area of professional preparation of adult educators. The neoliberal market of Polish educational services has jurisdictional legitimacy only in the area of continuing education for adults. The study reveals the need for systematic professionalisation of the educator profession, as pointed out by both researchers and practitioners. The results of the study also indicate a lack of con-sistent standards and low methodical awareness in the Polish educator community. The article postu-lates the development of integrated educational programmes and the introduction of regulationssupporting the professionalisation of educators.
Keywords: pedagogika