Przełomowy charakter koncepcji narodu polskiego w myśli Tadeusza Kościuszki - RAFAŁ LIS (Autor) (2025)
https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/view/2868
Oryginalny artykuł naukowy
CEL NAUKOWY: Celem analizy jest ukazanie przełomowego charakteru koncepcji narodu polskiego w ujęciu Tadeusza Kościuszki, czemu służyć będzie wyodrębnienie jej trzech aspektów. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Wychodząc poza wnioski A. Walickiego co do egalitarnego charakteru narodu, pokażemy, że koncepcja Kościuszki ujawniała – co nie będzie sprzeczne z ustaleniami A. Grześkowiak-Krwawicz – mobilizacyjno-powinnościowe aspekty polskości. Analizowanych cech myślenia politycznego Kościuszki poszukuję w jego odezwach i rozkazach, korespondencji i innych pismach (także jemu przypisywanych), głównie z czasów powstania kościuszkowskiego. PROCES WYWODU: Po opisaniu egalitarnej i inkluzywnej koncepcji narodu polskiego analizie poddane zostają wiążące się z republikanizmem Kościuszki aspekty geopolityczne i misyjne. Ostatnia część wywodu ukazuje dalsze właściwości tej koncepcji: znajduję je w swoistej sakralizacji kategorii narodu polskiego. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Przeglld stanowisk Kościuszki, pełnych odniesień do poczucia misji, obowiązku i poświęcenia, ujawnia potencjalne możliwości zastosowania zawężających – pomimo założeń egalitarystycznych – kryteriów przynależności narodowej. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Zasugerujemy m.in., że podobne powiązanie dwóch logik: egalitarnej i republikańskiej (w silnym sensie), mogło mimo wszystko prowadzić do bardzo doniosłego paradoksu inkluzywizmu-ekskluzywizmu.
Keywords: nauki o polityce i administracji