Prawnonaturalny decyzjonizm? O problematycznym statusie stanu wyjątkowego w filozofii politycznej Leo Straussa - PIOTR SAWCZYŃSKI (Autor) (2025)
https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/view/2693
Oryginalny artykuł naukowy
CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest gruntowne przeanalizowanie tych ustępów Prawa naturalnego w świetle historii, w których Leo Strauss poddaje interpretacji poglądy Arystotelesa na temat stanu wyjątkowego, i wykazanie, że choć Strauss umieszcza swoją interpretację w kontekście prawnonaturalizmu, to ma ona charakter wybitnie decyzjonistyczny, odległy od klasycznego racjonalizmu politycznego, za to zaskakująco bliski teologii politycznej Carla Schmitta. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Artykuł jest krytyczną analizą tekstu o charakterze filozoficznym. Jego główna teza zakłada, że choć Strauss w odniesieniu do „problemu teologiczno-politycznego” pozycjonował siebie jednoznacznie po stronie filozoficznego racjonalizmu, to jego poglądy na temat stanu wyjątkowego wskazują, że ukradkiem przemycał on do swojego pisarstwa dyskurs teologii politycznej. PROCES WYWODU: Pierwsza część artykułu służy rekonstrukcji poglądów Straussa na temat istoty klasycznego prawa naturalnego i usytuowaniu w tym kontekście jego wykładni filozofii politycznej Arystotelesa. Druga część jest analizą interpretacji, jakiej Strauss poddaje zagadnienie stanu wyjątkowego w myśli Arystotelesa, a która wyraźnie podważa jego wcześniejsze twierdzenia dotyczące tradycji prawnonaturalnej. Trzecia i ostatnia część artykułu służy natomiast rozważeniu, czy w świetle decyzjonistycznej wykładni stanu wyjątkowego proponowanej przez Straussa zasadne jest mówienie o jego „teologii politycznej” oraz jakie ryzyko wiąże się z interpretacją klasyc WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Przeprowadzona analiza ukazuje istotną sprzeczność między twierdzeniami Straussa na temat istoty klasycznego prawa naturalnego a jego interpretacją poglądów Arystotelesa na aplikowalność norm prawa naturalnego w stanach wyższej konieczności. Wyniki analizy pozwalają zakwestionować rzekomo jednoznacznie negatywny stosunek Straussa wobec nowoczesnego decyzjonizmu politycznego i uprawomocniają tezę o obecności śladów dyskursu teologiczno-politycznego w jego filozofii.< WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Poglądy Straussa na temat stanu wyjątkowego problematyzują jego utrwalony wizerunek klasycznego politycznego racjonalisty niechętnego nowoczesnemu pojmowaniu polityczności. Równocześnie pokazują one, że ewentualnych powinowactw Straussa ze Schmittem należy upatrywać nie tylko w ich krytyce liberalizmu, lecz także w wykorzystaniu decyzjonistycznej idiomatyki.
Keywords: nauki o polityce i administracji