Jezuici i muzułmanie w Chinach w relacji Tomasza Dunina Szpota SJ - GOŚCIWIT MALINOWSKI (Autor) (2026)
10.35765/rfi.2026.3201.5
https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/2026.3201.5
Oryginalny artykuł naukowy
Artykuł analizuje sposób postrzegania islamu i muzułmanów w Chinach przedstawiony w dziele historycznym Historia Imperii Sinarum autorstwa polskiego jezuity Tomasza Dunina Szpota (1644–1713). Napisane na przełomie XVII i XVIII wieku dzieło stanowi syntezę pierwszego stulecia działalności misyjnej Towarzystwa Jezusowego w Chinach. Studium osadza relację Szpota w szerszym kontekście historycznym, zwłaszcza w odniesieniu do politycznych, religijnych i intelektualnych relacji między chrześcijańską Europą a światem islamu w epoce wczesnonowożytnej. Artykuł analizuje, w jaki sposób Dunin Szpot opisywał początki i rozwój islamu w Chinach, rolę społeczności muzułmańskich w społeczeństwie chińskim oraz ich kontakty z misjonarzami chrześcijańskimi. Szczególną uwagę poświęcono terminologii stosowanej przez autora, w tym rozróżnieniu między religio a superstitio, a także narracjom historycznym dotyczącym pojawienia się islamu w Chinach za pośrednictwem perskich kupców, muzułmańskich astronomów oraz za sprawą kontaktów ze światem mongolskim. Artykuł omawia również przedstawienie spotkań i polemicznych dysput między misjonarzami jezuickimi a uczonymi muzułmańskimi w Azji Centralnej i w Chinach. Umieszczenie relacji Dunina Szpota w tym szerszym kontekście historycznym pozwala ukazać, w jaki sposób wczesnonowożytna europejska historiografia misyjna interpretowała obecność islamu w Azji Wschodniej.
Keywords: nauki o kulturze i religii