Early Maladaptive Schemas and Family Roles in Young Adults - ESTERA TWARDOWSKA-STASZEK (Autor); IRMINA ROSTEK (Autor) (2026)
10.35765/hw.2026.2574.10
https://horyzontywychowania.ignatianum.edu.pl/HW/article/view/2837
Oryginalny artykuł naukowy
CEL NAUKOWY: Wczesne nieadaptacyjne schematy to utrwalone, globalne wzorce poznawcze i emocjonalne, które kształtują się w dzieciństwie. Zgodnie z założeniami autorek schematy te mogą znajdować odzwierciedlenie w roli rodzinnej przyjmowanej w rodzinie pochodzenia. Dlatego celem badań była analiza zależności między nasileniem wczesnych nieadaptacyjnych schematów a nasileniem ról psychologicznych w rodzinie u osób w okresie wczesnej dorosłości. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem badawczy dotyczył pytania, w jaki sposób oraz w jakim stopniu wczesne nieadaptacyjne schematy są powiązane z rolami psychologicznymi przyjmowanymi w rodzinie pochodzenia w okresie wczesnej dorosłości. W badaniu uczestniczyło 218 osób w wieku od 18 do 35 lat (M = 22). Zastosowano Kwestionariusz Schematów Younga (w adaptacji Oettingen i in.) oraz Kwestionariusz Ról Rodzinnych Margasińskiego. PROCES WYWODU: W pierwszej części artykułu przedstawiono koncepcję wczesnych nieadaptacyjnych schematów Younga oraz omówiono typologię ról rodzinnych zaproponowaną przez Margasińskiego. Następnie przedstawiono cel badań oraz jego przebieg. Analiza zebranych wyników wraz z ich dyskusją stanowi punkt wyjścia dla sformułowania wskazań dotyczących interwencji terapeutycznych oraz przyszłych badań. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Wieloczynnikowa analiza regresji liniowej pokazała, że spośród 18 schematów 12 wykazało istotne związki z rolami rodzinnymi. Rola Żelaznego Dziecka wyjaśniana jest m.in. przez schemat Bezlitosne Normy; rola Bohatera przez schemat Samopoświęcenie; rola Maskotki przez schemat Niewystarczająca Samokontrola; a role Zagubionego Dziecka oraz Kozła Ofiarnego przez schemat Pesymizm. WNIOSKI, REKOMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ: Podejmowana rola rodzinna odpowiada na aktualne potrzeby systemu rodzinnego, ale jednocześnie podtrzymuje i wzmacnia nieadaptacyjne schematy. Wyniki podkreślają znaczenie pracy nie tylko na poziomie objawów, ale także na poziomie aktywowanych schematów jako celów interwencji psychoterapeutycznych.
RESEARCH OBJECTIVE: Early maladaptive schemas are stable, global cognitive and emotion-al patterns that develop in childhood. According to the authors, these schemas may be reflected in the family role within the family of origin. Therefore the aim of the study was to examine the re-lationships between the intensity of early maladaptive schemas and the intensity of psychological roles in the family among individuals in early adulthood. THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: The research problem addressed how and to what extent early maladaptive schemas are associated with psychological roles assumed in the family of origin during early adulthood. The study included 218 participants aged 18–35 years (M = 22). Young’s Schema Questionnaire (adapted by Oettingen et al.) and Margasiński’s Family Roles Questionnaire were used. THE PROCESS OF ARGUMENTATION: The first part of the article presents Young’s concept of early maladaptive schemas and discusses Margasiński’s typology of family roles. Next, the aim of the study and its course are presented. Analysis and discussion of the collected results serves as a starting point for formulating recommendations for therapeutic interventions and future research. RESEARCH RESULTS: A multiple linear regression analysis showed that of the 18 schemas, 12 were significantly associated with family roles. The role of the Iron Child was explained, among other schemas, by the Unrelenting Standards schema; the role of the Hero – by the Self-Sacrifice schema; the role of the Mascot – by the Insufficient Self-Control schema; and the roles of the Lost Child and Scapegoat – by the Pessimism schema. CONCLUSIONS, RECOMMENDATIONS, AND APPLICABLE VALUE OF RESEARCH:The family role assumed meets the current needs of the family system but simultaneously main-tains and reinforces maladaptive schemas. The findings highlight the importance of interventions not only at the symptom level but also at the level of activated schemas as key targets for psychotherapeutic intervention.
Keywords: pedagogika; nauki o rodzinie