Przewidywanie zagrożenia powrotną przestępczością agresywną z perspektywy kryminologiczno-psychologicznej - Joanna Strojer-Polańska (Autor); KRZYSZTOF NOWAKOWSKI (Autor) (2021)
10.5604/01.3001.0015.0405
https://thepolicereview.wspol.eu/resources/html/article/details?id=217980
Oryginalny artykuł naukowy
Wśród wielu społecznych zagrożeń związanych ze zjawiskiem przestępczości szczególne miejsce zajmują przestępstwa agresywne, popełniane z użyciem przemocy. Chociaż problematyka przestępstw agresywnych omawiana jest w literaturze kryminologicznej stosunkowo szeroko, to zagadnienia związane z powrotną przemocą kryminalną należą do rzadziej podejmowanych. Celem artykułu jest przybliżenie tego ważnego obszaru badawczego, przede wszystkim w aspekcie poświęconym ocenie ryzyka ponownego wystąpienia przemocy kryminalnej. Z podwójnej perspektywy — kryminologicznej i psychologii sądowej — scharakteryzowano zmiany w polityce penalnej wyznaczające współczesne podejście do prewencji przestępstw agresywnych oraz główne założenia nurtu risk assessment. Ponadto omówiono koncepcję czynników ryzyka i czynników ochronnych w etiologii zachowań przestępczych, a także metody diagnostyczne i kierunki rozwoju w prognozowaniu recydywy u sprawców aktów przemocy. Zagrożenie ponowną przemocą kryminalną zostało ukazane również pod kątem ograniczeń w szacowaniu skali rozpowszechnienia zjawiska oraz w szerszym, społecznym kontekście — z uwzględnieniem problemu ciemnej liczby przestępstw. Przegląd wybranych zagadnień dotyczących agresywnej przestępczości powrotnej kończy podsumowanie zawierające propozycję modelu czynników wpływających na poziom zagrożenia tym rodzajem przestępstw. Czynniki związane z poziomem zagrożenia przemocą kryminalną pogrupowano w cztery kategorie: 1) regulacje prawne i poziom instytucjonalny, 2) profesjonalna ocena ryzyka, 3) jakość społecznej readaptacji osadzonego po odbyciu kary za przestępstwo agresywne, 4) społeczna percepcja zagrożeń i postawy wobec przestępczości. Artykuł zarysowuje obszary, które wydają się istotne w dyskusji nad warunkami skutecznej prewencji agresji kryminalnej, akcentując potrzebę podejścia systemowego i wielowymiarowego.
Aggressive delinquency is recognized as a one of the most serious threats for the society. Although criminal violence is often considered in the fi eld of criminology, the issues of recurrence of criminal violence are less often undertaken. The article focuses on that important area of interest in criminology, including risk assessment for recurrence of criminal violence in particular. Changes in the penal policy as well as the main assumptions of risk assessment approach were characterised from dual perspective – criminology and forensic psychology. Moreover, the risk factors and protective factors model, diagnostic methods and current directions for predicting violent recidivism were discussed. Besides, threat of criminal aggression was revealed at a broad, social context, including the problem of the “dark number of crimes”. Limitations connected with measuring extent of recurrent aggressive delinquency were also discussed. At the end of the review, authors presented theoretical model included key factors infl uencing at the general level of criminal violence treat. This model consists of four categories: 1) institutions and the legal rules, 2) professional risk assessment, 3) effectiveness of former prisoners adaptation in society, 4) social perception and social attitudes toward risk of harm caused by aggressive crime. Presented article might be useful in discussion around the issue of effective criminal violence prevention.
Keywords: psychologia