Dziecięca kompetencja narracyjna: rozumienie istoty narracji i umiejętność opowiadania - MARIA KIELAR-TURSKA (Autor) (2018)
http://www.studiapragmaling.uw.edu.pl/nr-10-2018
Oryginalny artykuł naukowy
W psychologicznych badaniach nad narracją daje się zauważyć wyraźny kierunek poszukiwań: od analiz struktur syntaktycznych, poprzez badania makro i mikrostruktury narracji do badań nad psychicznymi uwarunkowaniami recepcji i generowania narracji, związanych podejściem poznawczym. W prezentowanych badaniach nawiązujemy do tego ostatniego kierunku badań i skupiamy się na relacjach między poziomami reprezentacji poznawczej (ukrytym i jawnym) a kompetencją narracyjną. Badaniami objęto grupę 103 dzieci w wieku 3, 5 i 7 lat. Reprezentację poznawczą testowano za pomocą rysunku (poziom ukryty) oraz rozpoznawania narracji wśród innych form wypowiedzi i rozmowy z dzieckiem na temat narracji (poziom jawny). Przejawem kompetencji narracyjnej było swobodne opowiadanie dziecka. Uzyskane wyniki wykazały istotne zmiany rozwojowe zachodzące w reprezentacji poznawczej zarówno na poziomie ukrytym, jak i jawnym. Stwierdzono także pozytywną korelację między jawnym poziomem reprezentacji a kompetencją komunikacyjną. Można zatem powiedzieć, że okres średniego dzieciństwa to czas ważnych przemian rozwojowych w wiedzy o narracji i umiejętnościach jej tworzenia
In the psychological studies of narrative a clear direction of the research can be found: from the analysis of syntactic structures, through macro- and microstructure of narration to the research on the psychological conditioning of the reception and production of narration, which is related to the cognitive approach. In the presented studies, we refer to this direction of research and focus on the relations between the level of the cognitive representation (hidden and explicit one) and the narrative competence. The study involved a group of 103 children at the age of 3, 5 and 7. The cognitive representation has been tested by children’s drawings (implicit level) and their recognition of the narration among other forms of expressionand conversation about the narration (explicit level). An uninhibited story produced be a child has been understood as the manifestation of the narrative competence. The results have shown signifi cant developmental changes taking place in the cognitive representation both at the implicit and explicit levels. A positive correlation has been also found between the explicit level of representation and communicative competence. Therefore it can be said that the period of middle childhood is the time of very important developmental changes in the knowledge of narration and the skills of creating it.
Keywords: psychologia