Idea europejska i unia polsko-litewska – konteksty historyczne i mitologiczne odniesienia - MATEUSZ NIEĆ (Autor) (2019)
https://www.snpl.lt/Rocznik/19/R.19.077-099.pdf
Oryginalny artykuł naukowy
Straipsnyje atskleidžiamos Lenkijos–Lietuvos unijos ir Europos Sąjungos idėjos. Autorius siekia parodyti dviejų koncepcijų politines paraleles, bendrus politinius kontekstus ir mitologines sąsajas. Straipsnio pradžioje yra aptariama Lenkijos–Lietuvos unija, parodomas jos spindesys, bet kartu ir tamsiosios unijos pusės, išryškinamos neigiamos unijos su Lietuva pasekmės Lenkijai. Kita straipsnio tema – europinė idėja. Autorius kelia klausimą apie europinės idėjos genezę. Kada atsirado Europos Sąjungos idėja? Koks buvo Europos Sąjungos įkūrimo politinis kontekstas, kodėl būtent tuo metu? Kas įvyko istorijoje ir politikoje, kad XX amžiaus penktojo dešimtmečio pradžioje atsirado bendrijos pagrindai? Į šiuos klausimus autorius atsako formuluodamas dvi aiškinimo versijas: vieną istorinę, kitąpolitinę. Taip pat parodo europinės idėjos genezę, Europos Sąjungos politinę mitologiją. Straipsnį parašė idėjos ir politinių doktrinų istorikas, kuris, remdamasis plačiąja istorine ir politinės minties medžiaga, formuluoja savo autorinius interpretavimo siūlymus.,W artykule jest prezentowana idea unii polsko-litewskiej i idea Unii Europejskiej. Autor stara się pokazać wzajemne paralele polityczne między obydwoma koncepcjami politycznymi, wspólne konteksty polityczne i mitologiczne odniesienia. Wpierw omówiona zostaje w artykule unia polsko-litewska. Pokazane zostały blaski, lecz i cienie unii polsko-litewskiej; uwypuklono negatywne konsekwencje dla Polski unii z Litwą. Drugim wątkiem tematycznym artykułu jest idea europejska. Autor zadaje pytanie o genezę idei europejskiej, kiedy się pojawia koncepcja Unii Europejskiej. Stawia pytanie o kontekst polityczny powstania Unii Europejskiej, dlaczego wówczas? Co takiego zdarzyło się w historii/polityce, że na początku lat 50. XX w. powstaje Unia. I odpowiada, formułując dwa warianty wyjaśnienia: jeden historyczny, drugi polityczny. Jednocześnie prezentuje genezę idei europejskiej, mitologię polityczną Unii. Artykuł jest napisany przez historyka idei i historyka doktryn politycznych, który odwołując się do bogatego materiału historycznego i politycznej myśli, formułuje swoje autorskie propozycje interpretacyjne
The article presents the idea of the Polish-Lithuanian Union and the idea of the Euro-pean Union. The author indicates mutual political parallels between both political concepts, their mutual political contexts, and mythological references. The first part of the article is devoted to the presentation of the Polish-Lithuanian Union and its positive and negative aspects, with particular emphasis on the negative consequences suffered by Poland. The second part contains a reflection on the European idea. The author asks a question about the origins of the European idea, about the moment in which the concept of the European Union appeared. He asks about the political context of the creation of the Euro-pean Union. Why then? What happened in history/politics at the beginning of the 1950s that consequently led to the creation of the Union? He answers these questions formulat-ing two different explanations: a historical one and a political one. At the same time, the author presents the origins of the European idea, the political mythology of the Union. The article is written by a historian of ideas and political doctrines who, referring to rich historical materials and the political thought, formulates his own original interpreta-tive proposals
Keywords: nauki o polityce i administracji