Transakcyjne modele przemocy szkolnej - Jarosław Jagieła (Autor) (2018)
10.12775/SPI.2018.1.002
https://apcz.umk.pl/SPI/article/view/SPI.2018.1.002
Oryginalny artykuł naukowy
Przemoc szkolna jest jednym z najbardziej niepokojących zjawisk, nie tylko z punktu widzenie celów i funkcji szkoły, ale także w szerszym wymiarze życia społecznego oraz losów jednostek. Szkoła zamiast być miejscem bezpiecznym i spokojnym stanowi przestrzeń opresji i niepokoju. Przemoc na terenie szkoły jest złożoną, wieloaspektową i trudną kwestią o charakterze społecznym, psychologicznym i pedagogicznym, jak również stanowi problem moralny i aksjologiczny. Artykuł przedstawia autorski model przemocy szkolnej, z którą powinni się uporać uczniowie, nauczyciele i rodzice, a także ich transakcyjne stany ego. Model ten oparty jest na jednej z mniej znanych koncepcji psychoterapeutycznych, jaką jest analiza transakcyjna (AT). Przemoc szkolna rozgrywa się w trójkącie dramatycznym następujących ról psychologicznych: ofiara, ratownik (wybawca), prześladowca (według Stephena B. Karpmana). Wszystkie te czynniki tworzą sześcian wzajemnie uwarunkowanych zależności. Zapobieganie i zwalczanie przemocy w szkole powinno być prowadzone zgodnie ze wzorem trójkąta zwycięzcy i naprzemiennymi psychologicznymi rolami bycia: asertywnym, troskliwym i wrażliwym (według Acey Choy).
Transactional Models of School Violence School violence is one of the most disturbing phenomena, not only from the point of view of the goals and functions of a school, but also in the wider dimension of social life and the fate of individuals. Schools, instead of being safe and peaceful places, are a space of oppression and anxiety. Violence on school grounds is an extremely complex, multi-faceted and difficult issue of a social, psychological and pedagogical nature, as well as a moral and axiological problem. The paper presents an authorial model of school violence, which should be dealt with by students, teachers and parents, as well as their transactional ego states. This model is based on one of the lesser known psychotherapeutic concepts of transactional analysis (TA). School violence takes place within the Drama Triangle of the following psychological roles: Victim, Rescuer, Persecutor (Stephen B.Karpman). All these factors create a cube of mutually conditioned dependencies. Preventing and dealing with school violence should be conducted in accordance with the model of the Winner’s Triangle and alternating psychological roles of being: Assertive, Caring and Vulnerable (Acey Choy).
Keywords: pedagogika