Warunki sprzyjające podejmowaniu trudu samowychowania = Conditions fostering undertaking the effort of self-upbringing - EWA MIŚKOWIEC (Autor) (2017)
10.12775/SPI.2017.2.008
Oryginalny artykuł naukowy
Samowychowanie, będące świadomym i czynnym ustosunkowaniem się człowieka do procesu własnego rozwoju, zakłada podjęcie dobrowolnej aktywności osoby. Nie jest to jednak proces samoistny, a jego podjęcie uwarunkowane jest zaistnieniem całego splotu określonych czynników i okoliczności. Konieczne zatem wydaje się poszukiwanie warunków, które będą sprzyjać samowychowaniu. Taką próbę podejmuję w tym artykule, w którym zostały przedstawione trzy obszary mogące zmotywować młodego człowieka do podjęcia tego trudu, a których twórcą powinien być wychowawca/rodzic/nauczyciel. Tworzenie odpowiednich warunków sprzyjających samowychowaniu wiąże się przygotowaniem młodych ludzi do podejmowania czynności, które wynikają z kolejnych etapów procesu samowychowania. Pierwszym z obszarów jest prawdziwy dialog wychowawczy, który stanowi wzajemne otwarcie się pomiotów wychowawczych, pozwalające wychowankowi na czerpanie z doświadczeń wychowawcy, a zwłaszcza na uczenie się na przykładzie jego życia. Spotkanie i podjęcie dialogu z takim wychowawcą może się stać motywacją do podjęcia samowychowania. Kolejny z obszarów dotyczy pomocy okazywanej wychowankowi w tworzeniu obrazu samego siebie, co dokonuje się za pomocą procesów samoobserwacji, samoanalizy oraz samooceny i samokontroli. Rolą wychowawcy jest ułatwienie wychowankowi zdobywania samowiedzy na temat cech, właściwości psychicznych, postaw i zachowań itp. oraz głębokiej samorefleksji dokonywanej w perspektywie osiągniętych rezultatów i zamierzeń. Artykuł wskazuje też na konieczność wykorzystania czasu wolnego w działaniach samowychowawczych. Czas wolny jest tą sferą życia, w której człowiek dobrowolnie podejmuje aktywność, pogłębiając i udoskonalając obowiązki, ujawniając własne poglądy, zainteresowania i marzenia, a także zdolności i uzdolnienia. Odkrywanie własnych możliwości będzie dla wychowanka stanowić dobrą okazję do poznawania siebie, rozwijania inicjatywy, a co za tym idzie, do zrozumienia konieczności samowychowania oraz bodziec do jego podjęcia.
The seIf-upbringing that appears to be a men's conscious and active attitude to the process of their own development assumes undertaking the human being's free and own activity. However, it is not the process that runs seIf-independentIy as it is determined by the coincidence of concrete factors and circumstances. Hence, it seems necessary to search for conditions that will foster seIf-upbringing. This attempt is refiected in an articIe which presents three domains that can motivate a young person to make this effort. The creators of these domains shouId comprise a form teacher/ parent/teacher. It is worth noticing that building up the appropriate circumstances that make seIf-upbringing effective is aIigned with preparing young peopIe for activities which are to be taken up and which resuIt from further phases of the seIf-upbringing process. The first of these domains means the true educationaI diangue that is the reciprocaI openness of upbringing subiects. It aIIows the pupiI to benefit from the form teacher's experience, particuIarIy considering his/her Iife exampIe to foIIow. Meeting and engaging in diangue with such kind of teacher can motivate the pupiI to undertake seIf-upbringing. The second domain concerns the heIp that is given to the pupiI in order to create the portrait of the seIf built with the processes of seIf-observation, seIf-anaIysis, seIf-assessment, and seIf-controI. Role of the form teacher is to faciIitate the pupiI to obtain the seIf-knowIedge of features, psychic virtues, attitudes, and behavior and aIike, and to engage in deeper self-reflection in the perspective of achieved resuIts and intents. The article indicates the necessity of using Ieisure in upbringing activities, seen here as a Iife sphere in which man freer undertakes activity which often deepens and masters chores, reveaIing their own points of views, interests and desires, abiIities and taIents. Discovering one's own possibiIities would be a good opportunity for the pupiI to know themseres, deveIop their own initiatives, and understand the necessity of seIf-upbringing and the stimuIi which foster it.
Keywords: pedagogika