Paternalism and autonomy: psychotherapists' choices in dilemmas and their justifications as ethical aspects of the therapeutic relationship - Anna Bogatyńska-Kucharska (Autor); JAROSŁAW KUCHARSKI (Autor); Marcin Jabłoński (Autor) (2023)
10.15557/PiPK.2023.0001
http://www.psychiatria.com.pl/artykul.php?a=1120
Oryginalny artykuł naukowy
Celem badania jest analiza rozwiązań dylematów etycznych ze względu na kryterium paternalizm – autonomia wybieranych przezpsychoterapeutów z uwzględnieniem doświadczenia zawodowego oraz modalności respondentów. Ponadto artykuł przedstawiaanalizę deklarowanego przez psychoterapeutów sposobu rozstrzygania dylematów (rozwiązania intuicyjne lub namysł etyczny)oraz uzasadnień wskazanych rozwiązań (uzasadnienia etyczne, niejednoznaczne, pozaetyczne). Na potrzeby badania przekrojowegostworzono autorski kwestionariusz. Podstawę kwestionariusza stanowią opisy przykładowych dylematów etycznych oraz ichrozwiązania i uzasadnienia (pytania wielokrotnego wyboru z kafeterią odpowiedzi). Odpowiedzi respondentów zostały skorelowanez modalnością psychoterapeutyczną (w badaniu wyróżniono podejścia: poznawczo-behawioralne, psychoanalityczno--psychodynamiczne, psychodynamiczno-systemowe, systemowe, integrujące) oraz doświadczeniem zawodowym. Do analizystatystycznej wykorzystano dane zebrane od 191 respondentów. Wyniki wskazują na przewagę rozwiązań autonomicznychniezależnie od doświadczenia zawodowego psychoterapeutów. Poza tym wyniki badania wskazują na wyraźną przewagę rozwiązańautonomicznych nad paternalistycznymi we wszystkich badanych podejściach teoretycznych poza poznawczo-behawioralnym.Ponadto statystycznie istotnie więcej psychoterapeutów wskazywało, że wybór rozwiązania dylematu etycznego wymagał namysłuetycznego. Porównanie wskazywanych przez badanych uzasadnień dla rozwiązań dylematów etycznych wykazuje przewagęuzasadnień etycznych niezależnie od doświadczenia zawodowego oraz wśród przedstawicieli wszystkich podejść z wyjątkiempsychoanalityczno-psychodynamicznego oraz psychodynamiczno-systemowego. Zasada szacunku dla autonomii odgrywa istotną rolę w etyce zawodowej psychoterapeutów, a deklaracje respondentów dotyczące namysłu etycznego i znaczna liczba wskazywanych uzasadnień etycznych przemawiają za korzyściami płynącymi z uwzględnienia zagadnień etycznych w szkoleniu psychoterapeutów.
Aim: The aim of the study was to analyse solutions to ethical dilemmas based on the criterion of “paternalism-autonomism” in thecontext of psychotherapists’ professional experience and therapeutic modality. Another aim was to review the sources of choicesof ethical decisions from the perspective of the “intuitiveness – ethical reflection” dichotomy, and to assess the percentage of ethical,ambiguous, and non-ethical justifications of solutions preferred in those ethical dilemmas. Method: It was a cross-sectionalqualitative study. An original questionnaire describing three exemplary clinical and ethical dilemmas combined with a multiple-choice questionnaire containing recommended solutions to the presented dilemmas was employed in the study. The responses werecorrelated with the modality of psychotherapy (cognitive-behavioural, psychoanalytic-psychodynamic, psychodynamic-systemic,systemic, integrated) and the professional experience of therapists. The statistical analysis included questionnaires obtained from191 respondents. Results: Statistical data indicate the general advantage of autonomous decisions in the entire group of therapists,regardless of their professional experience. A significant advantage of autonomic solutions over paternalistic solutions wasdemonstrated in all analysed therapeutic approaches with the exception of the cognitive-behavioural approach. Moreover,a statistically significant majority of psychotherapists reported the use of ethical reflection when choosing the solutions to thediscussed dilemmas. A comparison of the total number of selected justifications revealed a significant advantage of ethicaljustifications over ambiguous and non-ethical ones, regardless of the professional experience of therapists and in all modalitiesexcept the psychoanalytic-psychodynamic and psychodynamic-systemic types. Conclusions: The principle of respect for autonomyplays an important role in the professional ethics of psychotherapists, and the preference for ethical considerations and justificationswhen choosing solutions to practical ethical dilemmas indicates a potential benefit of incorporating ethics into the professionaltraining of therapists.
Keywords: psychologia; nauki o zdrowiu; filozofia