Psychologia różnicowa w poszukiwaniu ἀρχή - JACEK BIELAS (Autor) (2023)
https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/pk/article/view/2023.430402.32/2529
Oryginalny artykuł naukowy
Różne są związki pomiędzy psychologią i filozofią jako przejawami kultury. W tym metateoretycznym kontekście główny cel zaprezentowanych tutaj rozważań stanowi sprawa specyfiki psychologii różnicowej jako obszaru badań psychologicznych. W artykule przedstawiono propozycję dookreślenia tej specyfiki poprzez wpisanie problematyki psychologii różnicowej, wyraźniej niż dotychczas, w ramy tradycji wywodzącej się u swojego zarania z filozofii presokratejskiej oraz poprzez rekonstrukcję na tym obszarze badawczym pytań, które w sposób explicite mogłyby pełnić tu funkcję pytań naczelnych. Już sama możliwość tak zasadniczych zbieżności pomiędzy psychologią a filozofią może skłaniać, niejako na marginesie, do podjęcia przy tej okazji raz jeszcze pytania, czy stanowią one pewną konieczność w związku z tymi samymi uwarunkowaniami kulturowymi, zgodnie zresztą z tezami konstruktywizmu społecznego, czy wynikają jednak z innych powodów.
Certainly, there are various relations between psychology and philosophy asphenomena of human culture. In such a metatheoretical context, the mainaim of this analysis is the question of the specificity of differential psychologyas a field of research. The paper aims to provide a more precise epistemologi-cal formula for such specificity by embedding differential psychology, morestrongly than before, in the tradition that can be traced back to presocraticphilosophy, and by reconstructing some types of questions that can serve asguiding questions in this research area. Incidentally, the perspective of recog-nizing such a common ground between psychology and philosophy providesanother opportunity to consider the question of whether these similarities are necessary as phenomena of the same culture, which would be in line withsocial constructivism, or whether they are due to other reasons.
Keywords: psychologia