Libro del infante don Pedro de Portugal: przykład fikcji w średniowiecznej iberyjskiej literaturze podróżniczej - ŁUKASZ BURKIEWICZ (Autor) (2023)
10.24917/20811861.21.1
https://sbsp.up.krakow.pl/article/view/10737/9635
Oryginalny artykuł naukowy
Księga infanta Pedro Portugalskiego, który podróżował po czterech stronach świata (Libro delinfante don Pedro de Portugal, el cual anduvo las cuatro partidas del mundo) jest przykłademśredniowiecznej „literatury fantastycznej” opartej na wcześniejszych relacjach podróżni-czych i będącej ich kompilacją. W tym utworze nieznany autor wykorzystał na potrzebystworzenia fikcyjnej relacji dzieje życia księcia Coimbry Piotra (Pedro), następcy tronuKrólestwa Portugalii i brata słynnego Henryka Żeglarza, który w latach 1425-1428, praw-dopodobnie w celach dyplomatycznych, odbył szereg podróży, nawiązując relacje z najważ-niejszymi ówczesnymi uczestnikami polityki europejskiej. W jej trakcie oddał się na usługiZygmunta Luksemburskiego, wówczas jeszcze króla Niemiec, Czech i Węgier, a w okresiepóźniejszym cesarza, aby pomóc mu w krucjacie przeciwko husytom. Podróże księcia Pio-tra doprowadziły go do Aragonii na dwór Alfonsa V, jak i do Kastylii przed oblicze Jana II, jakrównież do Barcelony, Flandrii, krajów niemieckich, Anglii, Wenecji, Padwy, Ferrary i rów-nież do Rzymu, gdzie został przyjęty przez papieża Marcina V. Tymczasem w anonimowejrelacji napisanej w języku kastylijskim przez nieznanego autora, określanego w większościwydań jako Gómez de Santiesteban, książę Piotr udał się do miejsc, gdzie nigdy nie był: naczagatajski dwór Timura, do władcy zaginionego królestwa chrześcijańskiego Księdza Janaoraz do grobu św. Tomasza w indyjskim Majapur. W celu stworzenia tej narracji autor Księgiwykorzystał wcześniejsze znane mu relacje z podróży, jak między innymi równie fikcyjnyopis Jana z Mandeville czy nawet jeden z wariantów listu wysłanego przez legendarnegoKsiędza Jana, ale i jak najbardziej autentyczną relację Ambasada do Tamerlana (Embaja-da a Tamorlán) z kastylijskiej misji dyplomatycznej do Samarkandy, stosując kompilacjęwszystkich tych dzieł. Księga infanta Pedro Portugalskiego odzwierciedla szeroko rozpo-wszechnione w średniowiecznej literaturze wschodnie mirabilia, znane z innych wcześniej-szych i ówczesnych relacji podróżniczych, co było swoistym ukłonem w stronę oczekiwańówczesnego czytelnika, wpisującym się w podróżopisarstwo średniowieczne, uchodzące zaliteraturę fantasmagoryczną.
Book of the Infante dom Pedro of Portugal, who travelled the four parts of the world (Libro del infante don Pedro de Portugal, el cual anduvo las cuatro partidas del mundo), which is a compilation of earlier travel accounts, is an example of medieval ‘fantasy literature’. To create this fictional narrative, an unknown author used the life of Duke Peter (Pedro) of Coimbra, heir to the throne of the Kingdom of Portugal and brother of famous Henry the Sailor. Duke Peter made a series of journeys between 1425 and 1428, probably for diplomatic purposes, during which he established relations with the most important players in the arena of European politics at the time. At one point, he worked for Sigismund of Luxembourg, then King of Germany, Bohemia, and Hungary and later Holy Roman Emperor. Duke Peter’s travels led him to Aragon to the court of Alfonso V, to Castile to the court of John II, as well as to Barcelona, Flanders, the German states, England, Venice, Padua, Ferrara, and Rome, where he was received by Pope Martin V. However, according to the account written in Castilian by an unknown author, who in most editions was called Gómez de Santiesteban, Duke Peter visited places and met people which in fact he did not, such as Timur’s court, Prester John, legendary Christian ruler of the East, and the tomb of Saint Thomas in India. In creating his narrative, the author of Libro compiled earlier travel narratives, including the equally fictional Travels of Sir John Mandeville, a variant of a letter of legendary Preste John, and Embajada a Tamorlán (Embassy to Tamerlane), which is an authentic account of the Castilian diplomatic mission to Timur’s court in Samarkand. Libro del infante don Pedro de Portugal reflects the eastern mirabilia, widespread in the medieval literature, well known at the time from other earlier and contemporary travel accounts. The inclusion of such mirabilia catered to readers’ expectations and was in line with the requirements of the genre of medieval travel writing, which was treated as phantasmagoric literature.
Keywords: nauki o polityce i administracji