TWO CONCEPTIONS OF UNDERSTANDING HUMAN ACTION. Hannah Arendt and Karol Wojtyła - PIOTR MAZUR (Autor) (2024)
10.12887/37-2024-2-146-11
https://czasopisma.kul.pl/index.php/ethos/article/view/17592/15313
Artykuł przeglądowy
Hannah Arendt i Karol Wojtyła to dwoje ważnych filozofów dwudziestego wieku, którzy dążyli do poznania człowieka poprzez analizę jego działania. Chociaż oboje odwoływali się do dziedzictwa tradycji klasycznej, to biorąc pod uwagę różne aspekty dynamizmu działania, doszli do odmiennych koncepcji antropologicznych. Arendt, analizując działanie jako aktywność praktyczną skierowaną bezpośrednio na drugiego człowieka, ukazała dynamiczny wymiar ludzkiego istnienia, jakim jest kondycja ludzka. Wojtyła poprzez analizę czynu chciał wniknąć w naturę osoby ludzkiej jako podmiotu działania. Artykuł wykazuje, że te dwie odmienne i przeciwstawne koncepcje podejścia do ludzkiego działania w wielu miejscach wzajemnie się dopełniają. Opozycje między omawianymi koncepcjami oraz ich wzajemnie dopełnianie się widoczne są w rozumieniu przez Arendt i Wojtyłę działania, w ich postrzeganiu natury i kondycji człowieka, a także w ujęciu przez filozofów podmiotu działania i etycznego oraz politycznego wymiaru ludzkiej aktywności.
Hannah Arendt and Karol Wojtyła were two prominent philosophers of the twentieth century who sought to comprehend man by analyzing his action. Both philosophers referred to the classical tradition, but they focused on different aspects of the dynamism of human action. Arendt, by analyzing action as a practical activity aimed directly at another human being, showed the dynamic dimension of human existence. Wojtyła, through his analyses of an act, attempted to understand the nature of the human person as the subject of action. The article demonstrates that these two different and, in many respects, oppositional conceptions of human action in many places complement each other. The oppositions and complementarity of the two concepts can be seen in Arendt’s and Wojtyła’s approaches to the issues of vita activa and actus humanus, as well as ethics and politics.
Keywords: filozofia