Koniec niemieckiego mocarstwa cywilnego?Zeitenwende w perspektywie konstruktywistycznej - KRZYSZTOF MATUSZEK (Autor) (2024)
10.35765/hp.2754
https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/view/2754/2331
Oryginalny artykuł naukowy
CEL NAUKOWY: W artykule niniejszym stawiam pytanie, czy ogłoszenie przez kanclerza Scholza „zmiany epokowej” (Zeitenwende) trzy dni po pełnoskalowej napaści Rosji na Ukrainę zainicjowało faktycznie zasadniczą zmianę niemieckiej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, modyfikując w konsekwencji obraz własny Niemiec jako mocarstwa cywilnego. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Artykuł proponuje konstruktywistyczne spojrzenie na hasło Zeitenwende, jego znaczenie i konsekwencje. Konstruktywizm w nauce o stosunkach międzynarodowych skupia się na badaniu języka i komunikacji. Przedmiotem analiz są strategie, doktryny, przemówienia polityków itp. Na tej podstawie rekonstruuje się, jak poszczególni uczestnicy stosunków międzynarodowych postrzegają (konstruują) rzeczywistość. PROCES WYWODU: Rozpoczynam od przedstawienia tożsamości niemieckiej w kontekście prowadzenia polityki zagranicznej jako Zivilmacht-Handelsstaat (mocarstwo cywilizujące – państwo kupieckie). Następnie przyglądam się temu, co kryje się pod hasłem „zmiany epokowej”. W ostatnim kroku analizuję niemieckie strategie i wytyczne, opublikowane po ogłoszeniu Zeitenwende. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Gdy chodzi o główne założenia i cele polityki zagranicznej, w badanych dokumentach stawia się raczej na kontynuację polityki Zivilmacht-Handelsstaat. Nowy obraz własny „demokracji zdolnej do obrony” pozostaje jak dotąd pewnym projektem tożsamościowym. Niemcy wciąż postrzegają siebie jako mocarstwo cywilizujące. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Wypromowanie hasła „(globalnej) zmiany epokowej” należy uznać za – momentami niekonsekwentną i wybiórczą – próbę narzucenia i kontrolowania nowego dyskursu w stosunkach międzynarodowych.
RESEARCH OBJECTIVE: In the article I pose a question whether Chancellor Scholz’s announcement of a “historic turning point” (Zeitenwende) three days after Russia’s full-scale invasion on Ukraine actually initiated a fundamental change in the German foreign and security policy, modifying in consequence Germany’s self-image as a Civilian Power. THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: The article proposes a constructivist view on the Zeitenwende slogan, its meaning and consequences. Constructivism in international relations studies focuses on the study of language and communication. The subjects of analysis are strategies, doctrines, speeches of politicians, etc. On this basis, it is reconstructed how various participants of international relations perceive (construct) a reality. THE PROCESS OF ARGUMENTATION: I begin by presenting the Geman identity in the context of conducting foreign policy as aZivilmacht-Handelsstaat (civilian power– trading state). Then I look at what is hidden under the “historic turning point” slogan. Finally, I analyse German strategies and guidelines published after the announcement of Zeitenwende. RESEARCH RESULTS: When it comes to the main foreign policy assumptions and objectives, in the studied documents priority is put on the continuation of the Zivilmacht-Handelsstaat policy. The new self-image of a “defensible democracy” remains so far an identity project. Germany still perceives itself as a civilizing power. CONCLUSIONS, INNOVATIONS, AND RECOMMENDATIONS: The promotion of the “(global) historic turning point” slogan should be regarded as an attempt– at times inconsistent and selective – to impose and control a new discourse in international relations.
Keywords: nauki o polityce i administracji