Spółki z udziałem Skarbu Państwa – wyzwania prawne i faktyczne - WOJCIECH ARNDT (Autor) (2024)
10.35765/hp.2792
https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/view/2792/2338
Oryginalny artykuł naukowy
CEL NAUKOWY: Artykuł omawia zagadnienie spółek z udziałem Skarbu Państwa. Funkcjonowanie tych spółek wymaga racjonalnego uzasadnienia, związanego z połączeniem działalności gospodarczej i realizacji interesu publicznego. Ta współzależność stanowi poważne wyzwanie dla organów tych spółek. Istotnym instrumentem jest tu nadzór właścicielski (corporate governance) sprawowany przez kompetentne organy państwa. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Poważnym wyzwaniem jest optymalizacja wyników finansowych przy jednoznacznym spełnianiu kryterium interesu publicznego jako istotnym wyróżniku polityki właścicielskiej państwa. Pojawia się przy tym problem jednolitego rozumienia interesu publicznego, co w warunkach demokracji wydaje się dość oczywiste. W artykule przedstawiono analizę pojęciową i teoretyczną pojęcia spółki z udziałem Skarbu Państwa. W badaniu wykorzystano analizę aktów normatywnych, rekomendacji wyspecjalizowanych organizacji oraz literatury przedmiotu. PROCES WYWODU: W artykule przedstawiono podstawę prawną funkcjonowania omawianych spółek, z uwzględnieniem reformy zapoczątkowanej w 2016 r. Wskazano też najważniejsze problemy występujące w działalności nie tylko polskich spółek z udziałem Skarbu Państwa, które należy w znacznej mierze postrzegać jako wyzwania. W następnej kolejności rozwinięto najważniejszą kwestię podnoszoną wobec omawianych spółek, jaką jest ich niższa efektywność, z uwzględnieniem wybranych teorii ekonomicznych. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Sposobem na przezwyciężenie zasygnalizowanych problemów jest ujęcie ich w szerszej perspektywie prowadzącej do problemu arbitralności. Jest to zagrożenie występujące przede wszystkim po stronie politycznej. Decyzje polityczne dotyczące kwestii merytorycznych oraz kadrowych wobec omawianych spółek opierają się często na woli politycznej nieopartej na solidnych analizach. Ma to niewątpliwie negatywny wpływ na działalność spółek z udziałem Skarbu Państwa, zwłaszcza przy każdorazowej zmianie władzy. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Reforma rozpoczęta w 2016 roku była krokiem w kierunku uporządkowania omawianego obszaru i podkreślenia celu realizacji interesu publicznego. Obowiązujące przepisy prawne wymagają faktycznego czynnika, jakim jest wymóg racjonalności podejmowanych decyzji nadzorczych. Często są to decyzje polityczne, które wymagają rozumnego działania, pozbawionego ryzyka arbitralności.
RESEARCH OBJECTIVE: The article discusses the issue of companies with State Treasury participation. The functioning of these companies requires rational justification related to the combination of economic activity and the implementation of the public interest. THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: A serious challenge is to optimize financial results while unequivocally achieving the public interest criterion as a significant distinguishing feature of the State’s ownership policy. This raises the problem of a uniform understanding of the public interest. The article presents a conceptual and theoretical analysis of the concept of a company with State Treasury participation. THE PROCESS OF ARGUMENTATION: The article presents the legal basis for the functioning of the companies in question, taking into account the reform initiated in 2016. It also indicates the most important problems occurring in the activities of not only Polish companies with State Treasury shareholding, which should be largely perceived as challenges. Next, the most important issue raised in relation to the companies in question, their lower efficiency, is developed, taking into account selected economic theories. RESEARCH RESULTS: The way to overcome the problems indicated is to consider them in a broader perspective leading to the problem of arbitrariness. This is a threat that occurs primarily on the political side. Political decisions regarding substantive and personnel issues for the companies in question are often based on political will not based on solid analyses. This undoubtedly has a negative impact on the activities of companies with State Treasury participation, especially with each change of government. CONCLUSIONS, INNOVATIONS, AND RECOMMENDATIONS: The reform initiated in 2016 was a step towards organizing the discussed area and emphasizing the goal of realizing the public interest. The applicable legal regulations require a real factor, which is the requirement of rationality of the supervisory decisions taken.
Keywords: nauki o polityce i administracji