Instrumenty terytorializacji polityki rozwoju - pierwsze doświadczenia ZIT i IIT - HUBERT GUZ (Autor) (2025)
https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/view/2857
Oryginalny artykuł naukowy
CEL NAUKOWY: Próba oceny, czy wdrażane w Polsce Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT) i Inne Inwestycje Terytorialne (IIT) realizują założenia terytorializacji polityki rozwoju. PROBLEM i METODY BADAWCZE: Główna hipoteza zakłada, że terytorializacja w Polsce została ograniczona do unijnej polityki spójności, co utrudnia wykorzystanie jej potencjału. Badanie oparto na obserwacji uczestniczącej autora, analizie dokumentów strategicznych i operacyjnych oraz badaniu ankietowym przeprowadzonym wśród samorządowców i doradców projektu Centrum Wsparcia Doradczego (CWD) PROCES WYWODU: Artykuł przedstawia teoretyczne i praktyczne ujęcia terytorializacji, definiując jej wyróżniki. Następnie analizuje narzędzia ZIT i IIT w Polsce w kontekście tych wyróżników, porównując założenia z wynikami obserwacji, opiniami ankietowymi i ustaleniami z przeglądu dokumentów. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Wdrażane w Polsce ZIT/IIT posiadają kluczowe wyróżniki przypisywane narzędziom terytorializacji polityki rozwoju. W części wyników nastąpiły znaczące rozbieżności pomiędzy ocenami ankietowanych a przeglądem dokumentów, wynikające ze specyfiki projektu CWD. Analiza dowiodła, że kluczową motywacją samorządów do angażowania się w ZIT/IIT jest dostęp do finansowania unijnego (ponad 90% wskazań). Dodatkowo jako bariery ankietowani podkreślali istotne braki w potencjale ludzkim i instytucjonalnym swoich samorządów. WNIOSKI, INNOWACJE I REKOMENDACJE: Terytorializacja polityki rozwoju w Polsce jest wdrażana głównie poprzez programy unijne, a ZIT/IIT, w założeniach bazujące na oddolności, są często warunkowane odgórnymi ograniczeniami. Mimo to, narzędzia terytorializacji należy ocenić pozytywnie, dzięki ich wpływowi na budowanie kompetencji i promowanie współpracy samorządów na rzecz rozwoju oraz ochrony środowiska.
Keywords: nauki o polityce i administracji