Obraz władzy i społeczeństwa na przykładzie wybranych tekstów satyrycznych i kabaretowych lat 1960–1980. Próba charakterystyki dyskursu i relacji między władzą a społeczeństwem - MICHAŁ DRZONEK (Autor) (2025)
https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/view/2846
Oryginalny artykuł naukowy
CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest pokazanie obrazu władzy i społeczeństwa obecnego w tekstach satyrycznych omawianego okresu i udzielenie odpowiedzi na pytanie, jak determinował on ich wzajemne relacje ROBLEM I METODY BADAWCZE: W artykule postawiono poniższe problemy badawcze: Jak prezentował się obraz władzy i społeczeństwa w tekstach satyrycznych omawianego okresu? Czy wpływał on na ich wzajemne relacje? Jeżeli tak, to w jaki sposób i jakie mogło mieć to przełożenie na życie polityczno-społeczne ówczesnej Polski? Założywszy, że społeczeństwo ustami satyryków prowadziło dyskurs o władzy i z władzą, a analiza powtarzających się w tekstach metafor i symboli oraz ich treści i dynamiki pozwala ustalić obraz władzy i społeczeństwa i ich wzajemną relację, autor w celu ich przybliżenia posługuje się analizą treści, analizą dyskursu, zwłaszcza w wydaniu socjologicznym, oraz analizą literatury. OCES WYWODU: Punktem wyjścia jest uznanie integrującego potencjału śmiechu oraz zastosowania analizy dyskursu do odkrycia znaczeń przypisywanych władzy i społeczeństwu i ich dynamiki w wybranych tekstach satyrycznych omawianego okresu. Autor starał się je ukazać na przykładzie trzech powtarzających się związków metaforycznych odnoszących się do roli proletariatu i edukacji w społeczeństwie, jego rosnącej bezsilności oraz reakcji na język i cenzurę władz. ANALIZY NAUKOWEJ: Autor stara się dowieść, że teksty satyryczne omawianego okresu zawierały określony obraz władzy i społeczeństwa, który determinował ich wzajemne relacje. Tworzące go i powtarzające się w tekstach struktury metaforyczne prowadziły do pogłębiającego się rozdźwięku między władzą a społeczeństwem. W efekcie mogło to pomóc wyzwolić integrujący społecznie potencjał wspomagający zmiany polityczno-społeczne początku lat 80. XX wieku. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Zastosowanie analizy dyskursu do innych typów komunikacji społecznej. Prognozowanie zachowań społecznych na podstawie analizy treści i popularności współczesnych form komunikacji o charakterze satyrycznym.
Keywords: nauki o kulturze i religii