Przebaczenie i resilience jako zasoby jednostki: analiza konstruktów i ich znaczenie w ujęciu pedagogiki zdrowia - Karol Konaszewski (Autor); SEBASTIAN SKALSKI-BEDNARZ (Autor) (2026)
10.17951/lrp.2026.45.1.7-23
https://journals.umcs.pl/lrp/article/view/19985
Artykuł przeglądowy
Wprowadzenie: Współczesne podejście do zdrowia coraz częściej uwypukla znaczenie nie tylko czynników biologicznych i środowiskowych, ale również psychologicznych zasobów jednostki. W obliczu kryzysów indywidualnych, dynamicznych zmian społecznych, coraz wyraźniej dostrzega się, że zdrowie człowieka wymaga holistycznego ujęcia i integracji pojęć z nauk medycznych czy psychologii. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabierają pojęcia takie jak przebaczenie oraz resilience, które coraz częściej rozpatrywane są jako istotne zasoby jednostki w obszarze zdrowotnym czy edukacyjnym. Cel badań: Celem artykułu jest przedstawienie operacjonalizacji pojęć przebaczenia i resilience jako zasobów wspierających jednostkę w utrzymaniu zdrowia, jakości życia i dobrostanu. Refleksja ta ma istotne znaczenie nie tylko w obszarze teorii, ale i praktyki pedagogiki zdrowia, która stoi przed wyzwaniem tworzenia programów edukacyjnych i wychowawczych uwzględniających psychologiczne wymiary zdrowia człowieka. Po drugie, w dalszej części pracy przedstawimy implikacje i możliwości wykorzystania tych konstruktów w budowaniu programów edukacyjno-terapeutycznych. Stan wiedzy: Analiza konstruktów przebaczenia i resilience pozwala uznać je za kluczowe zasoby w pedagogice zdrowia. Oba wspierają procesy pozytywnej adaptacji, redukują negatywne skutki stresu oraz umożliwiają jednostce rozwój psychospołeczny nawet w obliczu poważnych przeciwności losu. Jednocześnie należy podkreślić, że mimo rosnącej liczby badań, wiedza empiryczna na temat mechanizmów rozwoju i uwarunkowań przebaczenia i resilience w kontekście edukacji zdrowotnej nadal pozostaje ograniczona.Podsumowanie: Analizowane konstrukty mogą stać się jednym z obszarów poddawanych w pedagogice zdrowia analizie nie tylko ze względu na ich rolę w działaniach interwencyjnych i edukacyjno-wychowawczych, ale także na ugruntowaną pozycję wykazywaną w badaniach empirycznych.
Introduction: The contemporary approach to health increasingly emphasizes the importance not only of biological and environmental factors, but also of an individual's psychological resources. In this context, concepts such as forgiveness and resilience are becoming particularly important, as they are increasingly considered to be essential resources for individuals in the areas of health and education. Research Aim: The aim of this article is to present how the concepts of forgiveness and resilience are operationalized as resources that support individuals in maintaining their health, quality of life, and well-being. Secondly, in the further part of the paper, we will present the implications and possibilities of using these constructs in the development of educational and therapeutic programs. Evidence-based Facts: Analysis of the constructs of forgiveness and resilience allows them to be considered key resources in health education. Both support positive adaptation processes, reduce the negative effects of stress, and enable an individual's psychosocial development, even in the face of serious adversity. At the same time, it should be emphasized that despite the growing number of studies, empirical knowledge about the mechanisms of development and determinants of forgiveness and resilience in the context of health education remains limited. Summary: The constructs analyzed may become one of the areas subject to analysis in health education, not only because of their role in intervention and educational activities, but also because of their established position in empirical research.
Keywords: psychologia