Nauki polityczne na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie w Londynie (1960-1989) - RYSZARD TERLECKI (Autor) (2026)
10.35765/hp.2957
https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/view/2957
Oryginalny artykuł naukowy
CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest prezentacja historii instytutu nauk politologicznych, tworzącego ważny kierunek studiów na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie, stworzonym i utrzymywanym w Londynie przez polską emigrację polityczną po drugiej wojnie światowej. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Wobec narzucenia Polsce po drugiej wojnie światowej systemu komunistycznego, polska nauka, a w tym nauki o polityce, została wtłoczona w ramy totalitarnej ideologii, ograniczona zaprogramowanym kłamstwem i cenzurą prewencyjną. Polska emigracja polityczna, która działała na Zachodzie, starała się kontynuować osiągnięcia II Rzeczypospolitej i w oparciu o jej prawa tworzyła instytucje, organizacje, a także wyższe uczelnie. W latach zimnej wojny najważniejszą z nich był Polski Uniwersytet na Obczyźnie działający w Londynie. Skupione wokół niego środowisko uczonych podjęło wysiłek organizacji studiów politologicznych, prostujących fałsz narzucony krajowym uniwersytetom. Rekonstrukcję historii emigracyjnej politologii oparto na analizie źródeł i opracowań. PROCES WYWODU: Artykuł przedstawia organizację polskich studiów politologicznych w Londynie, stolicy polskiej emigracji politycznej, przed podjęciem ich na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie, następnie omawia działalność Komisji Prawa i Nauk Politycznych oraz jej wykładowców, a następnie odnosi się do lekceważenia jej dorobku po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1989 roku. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: W warunkach emigracji funkcjonowanie placówek naukowych, podobnie jak i innych instytucji, było ograniczone możliwościami przede wszystkim finansowymi. Pomimo tego grupa uczonych skupiona wokół studiów politologicznych, prowadziła nie tylko pracę dydaktyczną dla studentów, ale zaopatrywała polskie media i organizacje w aktualną ocenę sytuacji politycznej zarówno w kraju, jak i w świecie. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Artykuł ukazuje w jaki sposób polscy emigranci starali się w warunkach wolności badań kontynuować rzetelną analizę politologiczną, przeciwstawiając się zniewoleniu polskiej nauki w podlegającym sowietyzacji kraju.
Keywords: historia