Fornax Babylonica. Tyrania Zhang Xianzhonga w relacjach jezuitów spisanych przez Tomasza Dunina Szpota - ANDRZEJ WADAS (Autor) (2026)
https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/2026.3201.11
Oryginalny artykuł naukowy
Artykuł analizuje sposób przedstawienia rządów Zhang Xianzhonga ( 1606–1647) w relacji jezuity Tomasza Dunina Szpota, zachowanej w rękopisie Collectanea Historiae Sinensis (Jap. Sin. 104). Zhang, jeden z głównych przywódców rebelii schyłkowego okresu dynastii Ming, ustanowił swoje rządy w Syczuanie w 1644 roku, gdzie jego panowanie było w źródłach zarówno chińskich, jak i europejskich kojarzone ze skrajną przemocą i zniszczeniem na wielką skalę. Artykuł dowodzi, że Szpot nie ogranicza się jedynie do rejestrowania tych wydarzeń, lecz aktywnie je przekształca, ujmując w ramy zaczerpnięte z tradycji klasycznej i biblijnej. Za pomocą języka dyskursu antytyrannicznego oraz odniesień do Pisma Świętego i tradycji klasycznej Zhang Xianzhong zostaje ukazany jako paradygmatyczny, obłąkany tyran, którego rządy ucieleśniają załamanie porządku politycznego i moralnego. Umieszczając narrację Szpota w szerszym kontekście historiografii jezuickiej, artykuł pokazuje, w jaki sposób wczesnonowożytne piśmiennictwo misyjne przekształcało epizody masowej przemocy w formę refleksji moralnej i teologicznej. W ten sposób podkreśla rolę ram interpretacyjnych w mediowaniu spotkań międzykulturowych oraz w kształtowaniu europejskiego rozumienia katastrofy politycznej w Chinach epoki wczesnonowożytnej.
Keywords: nauki o kulturze i religii