Nauki polityczne na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie w Londynie (1960-1989)

Collection
Article
Download bibliographic description
  • Tytuł: Nauki polityczne na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie w Londynie (1960-1989)
  • Autor/Autorzy: RYSZARD TERLECKI (Autor)
  • Nazwa czasopisma: Horyzonty Polityki
  • Rok: 2026
  • Tom: 17
  • Numer: 58
  • ISSN: 2082-5897
  • e-ISSN: 2353-950X
  • DOI: 10.35765/hp.2957
  • Adres www:: https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/view/2957
  • Strony od-do: 241-259
  • Abstrakt: CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest prezentacja historii instytutu nauk politologicznych, tworzącego ważny kierunek studiów na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie, stworzonym i utrzymywanym w Londynie przez polską emigrację polityczną po drugiej wojnie światowej. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Wobec narzucenia Polsce po drugiej wojnie światowej systemu komunistycznego, polska nauka, a w tym nauki o polityce, została wtłoczona w ramy totalitarnej ideologii, ograniczona zaprogramowanym kłamstwem i cenzurą prewencyjną. Polska emigracja polityczna, która działała na Zachodzie, starała się kontynuować osiągnięcia II Rzeczypospolitej i w oparciu o jej prawa tworzyła instytucje, organizacje, a także wyższe uczelnie. W latach zimnej wojny najważniejszą z nich był Polski Uniwersytet na Obczyźnie działający w Londynie. Skupione wokół niego środowisko uczonych podjęło wysiłek organizacji studiów politologicznych, prostujących fałsz narzucony krajowym uniwersytetom. Rekonstrukcję historii emigracyjnej politologii oparto na analizie źródeł i opracowań. PROCES WYWODU:  Artykuł przedstawia organizację polskich studiów politologicznych w Londynie, stolicy polskiej emigracji politycznej, przed podjęciem ich na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie, następnie omawia działalność Komisji Prawa i Nauk Politycznych oraz jej wykładowców, a następnie odnosi się do lekceważenia jej dorobku po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1989 roku. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: W warunkach emigracji funkcjonowanie placówek naukowych, podobnie jak i innych instytucji, było ograniczone możliwościami przede wszystkim finansowymi. Pomimo tego grupa uczonych skupiona wokół studiów politologicznych, prowadziła nie tylko pracę dydaktyczną dla studentów, ale zaopatrywała polskie media i organizacje w aktualną ocenę sytuacji politycznej zarówno w kraju, jak i w świecie. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Artykuł ukazuje w jaki sposób polscy emigranci starali się w warunkach wolności badań kontynuować rzetelną analizę politologiczną, przeciwstawiając się zniewoleniu polskiej nauki w podlegającym sowietyzacji kraju.
  • Słowa kluczowe:
    • nauki polityczne
    • polska emigracja polityczna po II wojnie światowej
    • Polski Uniwersytet na Obczyźnie
  • Dyscyplina: historia
  • 002 a Nauki polityczne na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie w Londynie (1960-1989)
  • 003 a RYSZARD TERLECKI (Autor)
  • 004 a Oryginalny artykuł naukowy
  • 006 a Horyzonty Polityki
  • 008 a 2026
  • 009 a 17
  • 010 a 58
  • 011 a 2082-5897
  • 012 a 2353-950X
  • 013 a 10.35765/hp.2957
  • 014 a https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/view/2957
  • 015 a 241-259
  • 019 a CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest prezentacja historii instytutu nauk politologicznych, tworzącego ważny kierunek studiów na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie, stworzonym i utrzymywanym w Londynie przez polską emigrację polityczną po drugiej wojnie światowej. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Wobec narzucenia Polsce po drugiej wojnie światowej systemu komunistycznego, polska nauka, a w tym nauki o polityce, została wtłoczona w ramy totalitarnej ideologii, ograniczona zaprogramowanym kłamstwem i cenzurą prewencyjną. Polska emigracja polityczna, która działała na Zachodzie, starała się kontynuować osiągnięcia II Rzeczypospolitej i w oparciu o jej prawa tworzyła instytucje, organizacje, a także wyższe uczelnie. W latach zimnej wojny najważniejszą z nich był Polski Uniwersytet na Obczyźnie działający w Londynie. Skupione wokół niego środowisko uczonych podjęło wysiłek organizacji studiów politologicznych, prostujących fałsz narzucony krajowym uniwersytetom. Rekonstrukcję historii emigracyjnej politologii oparto na analizie źródeł i opracowań. PROCES WYWODU:  Artykuł przedstawia organizację polskich studiów politologicznych w Londynie, stolicy polskiej emigracji politycznej, przed podjęciem ich na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie, następnie omawia działalność Komisji Prawa i Nauk Politycznych oraz jej wykładowców, a następnie odnosi się do lekceważenia jej dorobku po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1989 roku. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: W warunkach emigracji funkcjonowanie placówek naukowych, podobnie jak i innych instytucji, było ograniczone możliwościami przede wszystkim finansowymi. Pomimo tego grupa uczonych skupiona wokół studiów politologicznych, prowadziła nie tylko pracę dydaktyczną dla studentów, ale zaopatrywała polskie media i organizacje w aktualną ocenę sytuacji politycznej zarówno w kraju, jak i w świecie. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Artykuł ukazuje w jaki sposób polscy emigranci starali się w warunkach wolności badań kontynuować rzetelną analizę politologiczną, przeciwstawiając się zniewoleniu polskiej nauki w podlegającym sowietyzacji kraju.
  • 021 a nauki polityczne
  • 021 a polska emigracja polityczna po II wojnie światowej
  • 021 a Polski Uniwersytet na Obczyźnie
  • 966 a historia
  • 985 a Wydział Pedagogiczny
  • 985 b Instytut Nauk o Polityce i Administracji

2026_art_Terlecki_R_Nauki polityczne na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie w Londynie (1960-1989).pdf (438 KB)

  • Licence: CC BY-ND 4.0
  • Text version: Final published
  • Availability: Public
Download
Repozytorium Akademii Ignatianum w Krakowie, które jest częścią Portalu Pracowniczego zostało zrealizowane w ramach projektu „Program wzmocnienia potencjału dydaktycznego Uczelni na rzecz rozwoju regionalnego” POWR.03.05.00-00-ZR10/18 współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.