Bento de Goës SJ (1562–1607) i jego podróż z Indii do Chin w poszukiwaniu kraju Kataj (1602–1607) na podstawie Historiae Sinarum Imperii Tomasza Ignacego Dunina Szpota SJ

Collection
Article
Download bibliographic description
  • Tytuł: Bento de Goës SJ (1562–1607) i jego podróż z Indii do Chin w poszukiwaniu kraju Kataj (1602–1607) na podstawie Historiae Sinarum Imperii Tomasza Ignacego Dunina Szpota SJ
  • Autor/Autorzy: ŁUKASZ BURKIEWICZ (Autor)
  • Nazwa czasopisma: Rocznik Filozoficzny Ignatianum
  • Rok: 2026
  • Tom: 32
  • Numer: 1
  • ISSN: 2300-1402
  • Adres www:: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/2026.3201.8
  • Strony od-do: 109-148
  • Abstrakt: Artykuł przedstawia wyprawę portugalskiego jezuity Benta de Goësa SJ z Indii do Chin odbytą w latach 1602–1607 w poszukiwaniu kraju Kataj oraz mających tam się znajdować rzekomych wspólnot chrześcijańskich. Jej głównym celem była weryfikacja hipotezy Mattea Ricciego SJ, że Chiny i znany ze średniowieczny przekazów Kataj stanowią to samo państwo. Goës jako pierwszy Europejczyk przebył lądową drogę z Indii do Chin przez Azję Środkową, pokonując m.in. Pamir i Karakorum. Wyniki wyprawy potwierdziły utożsamienie Kataju z Chinami (znanymi w tradycji europejskiej również pod nazwami Serica i Sinea), co miało istotne znaczenie dla europejskiej geografii i obrazu Azji. Podróżując incognito przez Persję i Afganistan, Goës dotarł w 1606 roku do Suzhou przy Wielkim Murze, gdzie potwierdził identyfikację Kataju z Chinami oraz Chanbałyku z Pekinem. Tam też zmarł w 1607 roku, prawdopodobnie z wycieńczenia lub w wyniku otrucia. Mimo prób przejęcia jego ciała i dokumentów przez miejscowych muzułmanów towarzysze zapewnili mu chrześcijański pochówek, a fragmenty dziennika przekazano Matteowi Ricciemu SJ. Wyprawa ta znana między innymi z dzieł Fernão Guerreiry SJ oraz Mattea Ricciego SJ została omówiona w niniejszym artykule w świetle dotychczas niewykorzystywanego w tym zakresie opisu sporządzonego przez polskiego jezuitę Tomasza Ignacego Dunina Szpota SJ znajdującego się w jego dziele Historiae Sinarum Imperii (Jap. Sin. 102). Opis Dunina Szpota opiera się zapewne na zwięzłym sprawozdaniu Ricciego z 1607 roku, przesłanym do Rzymu w co najmniej dwóch kopiach przez Indie i drogą manilską. Ta krótka relacja, dziś zaginiona, znana jest także z przekazu Fernão Guerreiro, a opis Dunina Szpota może być drugim potwierdzonym źródłem korzystającym z tego sprawozdania.
  • Słowa kluczowe:
    • Bento de Goës
    • jezuici
    • Kataj
    • misje
    • Tomasz Ignacy Dunin Szpot
  • Dyscyplina: nauki o polityce i administracji
  • 002 a Bento de Goës SJ (1562–1607) i jego podróż z Indii do Chin w poszukiwaniu kraju Kataj (1602–1607) na podstawie Historiae Sinarum Imperii Tomasza Ignacego Dunina Szpota SJ
  • 003 b 0000-0001-9115-0837
  • 003 a ŁUKASZ BURKIEWICZ (Autor)
  • 004 a Oryginalny artykuł naukowy
  • 006 a Rocznik Filozoficzny Ignatianum
  • 008 a 2026
  • 009 a 32
  • 010 a 1
  • 011 a 2300-1402
  • 014 a https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/2026.3201.8
  • 015 a 109-148
  • 020 a Artykuł przedstawia wyprawę portugalskiego jezuity Benta de Goësa SJ z Indii do Chin odbytą w latach 1602–1607 w poszukiwaniu kraju Kataj oraz mających tam się znajdować rzekomych wspólnot chrześcijańskich. Jej głównym celem była weryfikacja hipotezy Mattea Ricciego SJ, że Chiny i znany ze średniowieczny przekazów Kataj stanowią to samo państwo. Goës jako pierwszy Europejczyk przebył lądową drogę z Indii do Chin przez Azję Środkową, pokonując m.in. Pamir i Karakorum. Wyniki wyprawy potwierdziły utożsamienie Kataju z Chinami (znanymi w tradycji europejskiej również pod nazwami Serica i Sinea), co miało istotne znaczenie dla europejskiej geografii i obrazu Azji. Podróżując incognito przez Persję i Afganistan, Goës dotarł w 1606 roku do Suzhou przy Wielkim Murze, gdzie potwierdził identyfikację Kataju z Chinami oraz Chanbałyku z Pekinem. Tam też zmarł w 1607 roku, prawdopodobnie z wycieńczenia lub w wyniku otrucia. Mimo prób przejęcia jego ciała i dokumentów przez miejscowych muzułmanów towarzysze zapewnili mu chrześcijański pochówek, a fragmenty dziennika przekazano Matteowi Ricciemu SJ. Wyprawa ta znana między innymi z dzieł Fernão Guerreiry SJ oraz Mattea Ricciego SJ została omówiona w niniejszym artykule w świetle dotychczas niewykorzystywanego w tym zakresie opisu sporządzonego przez polskiego jezuitę Tomasza Ignacego Dunina Szpota SJ znajdującego się w jego dziele Historiae Sinarum Imperii (Jap. Sin. 102). Opis Dunina Szpota opiera się zapewne na zwięzłym sprawozdaniu Ricciego z 1607 roku, przesłanym do Rzymu w co najmniej dwóch kopiach przez Indie i drogą manilską. Ta krótka relacja, dziś zaginiona, znana jest także z przekazu Fernão Guerreiro, a opis Dunina Szpota może być drugim potwierdzonym źródłem korzystającym z tego sprawozdania.
  • 021 a Bento de Goës
  • 021 a jezuici
  • 021 a Kataj
  • 021 a misje
  • 021 a Tomasz Ignacy Dunin Szpot
  • 966 a nauki o polityce i administracji
  • 985 a Wydział Pedagogiczny
  • 985 b Instytut Nauk o Polityce i Administracji

2026_art_Burkiewicz_Ł_Bento de Goës SJ 1562–1607 i jego podróż z Indii do Chin w poszukiwaniu kraju Kataj....pdf (1.48 MB)

  • Licence: CC BY-ND 4.0
  • Text version: Final published
  • Availability: Public
Download
Repozytorium Akademii Ignatianum w Krakowie, które jest częścią Portalu Pracowniczego zostało zrealizowane w ramach projektu „Program wzmocnienia potencjału dydaktycznego Uczelni na rzecz rozwoju regionalnego” POWR.03.05.00-00-ZR10/18 współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.