Machiavelli i pokój republikański w renesansowych Włoszech
false
- Tytuł: Machiavelli i pokój republikański w renesansowych Włoszech
- Autor/Autorzy: BOGUMIŁ STRĄCZEK (Autor)
- Nazwa czasopisma: Horyzonty Polityki
- Rok: 2026
- Tom: 17
- Numer: 60
- ISSN: 2082-5897
- e-ISSN: 2353-950X
- Adres www:: https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/view/3026
- Strony od-do: 105-132
- Abstrakt: CEL NAUKOWY: Analiza teorii demokratycznego pokoju (TDP) przez pryzmat pism Niccolò Machiavellego oraz historycznych realiów renesansowych republik włoskich. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Wyjaśnienie, dlaczego mimo wspólnego języka wartości i podobieństw instytucjonalnych między republikami włoskimi dochodziło do silnej rywalizacji i konfliktów zbrojnych. Zastosowano metodę analizy historyczno-literackiej pism Machiavellego, konfrontując jego myśl z postulatami renesansowego humanizmu obywatelskiego oraz współczesnymi badaniami ilościowymi. PROCES WYWODU: Na proces wywodu składają się: 1) przegląd literatury dotyczącej pokoju republikańskiego w renesansowej Italii; 2) analiza tekstów Machiavellego pod kątem unikalnej jakości relacji między włoskimi republikami miejskimi; 3) opis mechanizmów wyjaśniających, dlaczego trwały pokój republikański nie zaistniał we Włoszech; 4) ocena filozofii politycznej Machiavellego jako aktualnego narzędzia do identyfikacji czynników zagrażających współczesnemu pokojowi demokratycznemu. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Głównymi motywami konfliktów między republikami były: wewnętrzna dynamika społeczno-instytucjonalna, konieczność przekierowania wewnętrznych konfliktów na politykę zagraniczną, imperialistyczne ambicje republik oraz ich dążenie do potęgi i bogactwa, co czyniło wolne miasta najbardziej niebezpiecznymi rywalami w systemie międzynarodowym. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Wspólnota instytucjonalna nie wystarcza do eliminacji wojen; pokój współczesnych demokracji wynika z dodatkowych czynników nowoczesności, których Machiavelli nie mógł przewidzieć. Filozofia Machiavellego pozwala na krytyczne spojrzenie na współczesną politykę międzynarodową i identyfikację mechanizmów mogących podważać stabilność demokratycznego pokoju.
- Słowa kluczowe:
- kultura polityczna
- Niccolò Machiavelli
- pokój republikański
- renesansowe Włochy
- teoria demokratycznego pokoju
- Dyscyplina: nauki o kulturze i religii
false
- 002 a Machiavelli i pokój republikański w renesansowych Włoszech
- 003 b 0000-0002-6386-2332
- 003 a BOGUMIŁ STRĄCZEK (Autor)
- 004 a Oryginalny artykuł naukowy
- 006 a Horyzonty Polityki
- 008 a 2026
- 009 a 17
- 010 a 60
- 011 a 2082-5897
- 012 a 2353-950X
- 014 a https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/view/3026
- 015 a 105-132
- 019 a CEL NAUKOWY: Analiza teorii demokratycznego pokoju (TDP) przez pryzmat pism Niccolò Machiavellego oraz historycznych realiów renesansowych republik włoskich. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Wyjaśnienie, dlaczego mimo wspólnego języka wartości i podobieństw instytucjonalnych między republikami włoskimi dochodziło do silnej rywalizacji i konfliktów zbrojnych. Zastosowano metodę analizy historyczno-literackiej pism Machiavellego, konfrontując jego myśl z postulatami renesansowego humanizmu obywatelskiego oraz współczesnymi badaniami ilościowymi. PROCES WYWODU: Na proces wywodu składają się: 1) przegląd literatury dotyczącej pokoju republikańskiego w renesansowej Italii; 2) analiza tekstów Machiavellego pod kątem unikalnej jakości relacji między włoskimi republikami miejskimi; 3) opis mechanizmów wyjaśniających, dlaczego trwały pokój republikański nie zaistniał we Włoszech; 4) ocena filozofii politycznej Machiavellego jako aktualnego narzędzia do identyfikacji czynników zagrażających współczesnemu pokojowi demokratycznemu. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Głównymi motywami konfliktów między republikami były: wewnętrzna dynamika społeczno-instytucjonalna, konieczność przekierowania wewnętrznych konfliktów na politykę zagraniczną, imperialistyczne ambicje republik oraz ich dążenie do potęgi i bogactwa, co czyniło wolne miasta najbardziej niebezpiecznymi rywalami w systemie międzynarodowym. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Wspólnota instytucjonalna nie wystarcza do eliminacji wojen; pokój współczesnych demokracji wynika z dodatkowych czynników nowoczesności, których Machiavelli nie mógł przewidzieć. Filozofia Machiavellego pozwala na krytyczne spojrzenie na współczesną politykę międzynarodową i identyfikację mechanizmów mogących podważać stabilność demokratycznego pokoju.
- 021 a kultura polityczna
- 021 a Niccolò Machiavelli
- 021 a pokój republikański
- 021 a renesansowe Włochy
- 021 a teoria demokratycznego pokoju
- 966 a nauki o kulturze i religii
- 985 a Wydział Filozoficzny
- 985 b Instytut Kulturoznawstwa i Dziennikarstwa
false
false
- Title: Machiavelli i pokój republikański w renesansowych Włoszech
- Author: BOGUMIŁ STRĄCZEK (Autor)
- Journal: Horyzonty Polityki
- Date: 2026
- Discipline: nauki o kulturze i religii
- Keywords in Polish:
- Structure:
false
2026_art_Strączek_B_Machiavelli i pokój republikański w renesansowych Włoszech.pdf (521 KB)
- Licence: CC BY-ND 4.0
- Text version: Final published
- Availability: Public