Emergentne AI. Jak samorząd lokalny adaptuje się do rewolucji AI

Kolekcja
artykuły
Pobierz opis bibliograficzny
  • Tytuł: Emergentne AI. Jak samorząd lokalny adaptuje się do rewolucji AI
  • Autor/Autorzy:
  • Nazwa czasopisma: Samorząd Terytorialny
  • Rok: 2025
  • Numer: 4
  • ISSN: 0867-4973
  • Adres www:: https://sip.lex.pl/komentarze-i-publikacje/czasopisma/emergentne-ai-jak-samorzad-lokalny-adaptuje-sie-do-rewolucji-ai-151530477
  • Strony od-do: 56-71
  • Abstrakt:
    • Artykuł analizuje wdrażanie narzędzi sztucznej inteligencji w gminach jako proces zmiany instytucjonalnej o charakterze emergentnym. Zakłada, że rewolucja AI w administracji nie jest kolejnym projektem informatycznym, lecz wpływa na sposób pracy urzędników, strukturę procesów i logikę podejmowania decyzji. Na podstawie badania ankietowego przeprowadzonego w gminach województwa małopolskiego autorzy rekonstruują postawy, obawy i oczekiwania pracowników wobec AI. Wyniki wskazują kluczowe bariery: brak wiedzy i kompetencji, opór organizacyjny, niedobór środków finansowych, niepewność regulacyjną oraz niedostatek rozwiązań dedykowanych samorządom. Jednocześnie ujawniają istotny oddolny potencjał – liczne, choć głównie prywatne, zastosowania AI i dostrzegane korzyści w zakresie automatyzacji zadań, analizy danych i poprawy jakości obsługi mieszkańców. Autorzy formułują rekomendacje: szerokie programy szkoleń, krajowe wytyczne i zaufane narzędzia oraz model łączący centralną koordynację z oddolnymi inicjatywami gmin.
    • This article analyses the introduction of artificial intelligence tools into municipalities as an emergent institutional change process. It assumes that the AI revolution in administration is not just another IT project, but affects the way civil servants work, the structure of processes and the logic of decision-making. Based on a survey conducted in municipalities of the Małopolska Voivodship, the authors reconstruct the attitudes, concerns and expectations of employees with respect to AI. The results identify key barriers: the lack of knowledge and skills, organizational resistance, a shortage of funding, regulatory uncertainty and insufficient solutions dedicated to territorial self-governments. They simultaneously reveal significant bottom-up potential – numerous, albeit primarily private applications of AI and perceived benefits from automating tasks, analysing data and improving quality of service to the residents. The authors formulate recommendations: extensive training programmes, national guidelines and trusted tools, as well as a model combining central coordination with bottom-up initiatives of the municipalities.
  • Słowa kluczowe:
    • emergentyzm
    • samorząd terytorialny
    • sztuczna inteligencja
    • zmiana instytucjonalna
  • Dyscyplina: nauki o polityce i administracji
  • 002 a Emergentne AI. Jak samorząd lokalny adaptuje się do rewolucji AI
  • 003 a HUBERT GUZ (Autor)
  • 003 a Michał Żabiński (Autor)
  • 004 a Artykuł przeglądowy
  • 006 a Samorząd Terytorialny
  • 008 a 2025
  • 010 a 4
  • 011 a 0867-4973
  • 014 a https://sip.lex.pl/komentarze-i-publikacje/czasopisma/emergentne-ai-jak-samorzad-lokalny-adaptuje-sie-do-rewolucji-ai-151530477
  • 015 a 56-71
  • 019 a Artykuł analizuje wdrażanie narzędzi sztucznej inteligencji w gminach jako proces zmiany instytucjonalnej o charakterze emergentnym. Zakłada, że rewolucja AI w administracji nie jest kolejnym projektem informatycznym, lecz wpływa na sposób pracy urzędników, strukturę procesów i logikę podejmowania decyzji. Na podstawie badania ankietowego przeprowadzonego w gminach województwa małopolskiego autorzy rekonstruują postawy, obawy i oczekiwania pracowników wobec AI. Wyniki wskazują kluczowe bariery: brak wiedzy i kompetencji, opór organizacyjny, niedobór środków finansowych, niepewność regulacyjną oraz niedostatek rozwiązań dedykowanych samorządom. Jednocześnie ujawniają istotny oddolny potencjał – liczne, choć głównie prywatne, zastosowania AI i dostrzegane korzyści w zakresie automatyzacji zadań, analizy danych i poprawy jakości obsługi mieszkańców. Autorzy formułują rekomendacje: szerokie programy szkoleń, krajowe wytyczne i zaufane narzędzia oraz model łączący centralną koordynację z oddolnymi inicjatywami gmin.
  • 020 a This article analyses the introduction of artificial intelligence tools into municipalities as an emergent institutional change process. It assumes that the AI revolution in administration is not just another IT project, but affects the way civil servants work, the structure of processes and the logic of decision-making. Based on a survey conducted in municipalities of the Małopolska Voivodship, the authors reconstruct the attitudes, concerns and expectations of employees with respect to AI. The results identify key barriers: the lack of knowledge and skills, organizational resistance, a shortage of funding, regulatory uncertainty and insufficient solutions dedicated to territorial self-governments. They simultaneously reveal significant bottom-up potential – numerous, albeit primarily private applications of AI and perceived benefits from automating tasks, analysing data and improving quality of service to the residents. The authors formulate recommendations: extensive training programmes, national guidelines and trusted tools, as well as a model combining central coordination with bottom-up initiatives of the municipalities.
  • 021 a emergentyzm
  • 021 a samorząd terytorialny
  • 021 a sztuczna inteligencja
  • 021 a zmiana instytucjonalna
  • 022 a artificial intelligence
  • 022 a emergentism
  • 022 a institutional change
  • 022 a territorial self-government
  • 966 a nauki o polityce i administracji
  • 985 a Wydział Pedagogiczny
  • 985 b Instytut Nauk o Polityce i Administracji
Repozytorium Akademii Ignatianum w Krakowie, które jest częścią Portalu Pracowniczego zostało zrealizowane w ramach projektu „Program wzmocnienia potencjału dydaktycznego Uczelni na rzecz rozwoju regionalnego” POWR.03.05.00-00-ZR10/18 współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.