Wiara i polityka: spojrzenie przez pryzmat polsko-litewsko-węgierskiej wyprawy z 1330 roku na ziemie dobrzyńską i chełmińską

Kolekcja
artykuły
Pobierz opis bibliograficzny
  • Tytuł: Wiara i polityka: spojrzenie przez pryzmat polsko-litewsko-węgierskiej wyprawy z 1330 roku na ziemie dobrzyńską i chełmińską
  • Autor/Autorzy: YANINA RYIER (Autor)
  • Nazwa czasopisma: Rocznik Filozoficzny Ignatianum
  • Rok: 2025
  • Tom: 31
  • Numer: 4
  • ISSN: 2300-1402
  • DOI: 10.35765/rfi.2025.3104.4
  • Adres www:: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/2025.3104.4
  • Strony od-do: 53-72
  • Abstrakt: Niniejsze opracowanie analizuje złożony obraz pogan w narracjach średniowiecznych kronik, dotyczących pogańsko-chrześcijańskich sojuszy wojskowych, na przykładzie polsko-litewskiej współpracy po zawarciu małżeństwa między Kazimierzem, synem Władysława Łokietka, a Anną, córką Giedymina. W centrum uwagi znajduje się relacja Wiganda z Marburga dotycząca kampanii polsko-litewsko-węgierskiej 1330 roku w ziemi dobrzyńskiej i chełmińskiej. Autorka porównuje narracje Wiganda z opisami innych wspólnych polsko-litewskich wypraw, takich jak wyprawa do Brandenburgii w 1326 roku, zawartych w kronikach niemieckich. Dochodzi do wniosku, że sojusze między chrześcijanami a poganami często były zawierane ze względów strategicznych, lecz w narracjach kronikarzy zazwyczaj przedstawiano je w sposób ambiwalentny i krytyczny. Istotne jest, że tego typu interpretacje występowały nie tylko w źródłach tradycji łacińskiej, ale również w źródłach powstałych w kręgu kultury chrześcijańskiej wschodniego obrządku (co poświadczają opisy udziału Połowców w wyprawach książąt ruskich, zawarte w ruskich latopisach) i odzwierciedlają szersze chrześcijańskie postrzeganie religijnego Innego. Analizowane w pracy opisy kronikarskie pokazują, że nawet poganie-sojusznicy nie byli w pełni włączeni do kategorii „swoich”, czyli chrześcijan. Przeciwnie, byli nadal – być może instynktownie – postrzegani jako potencjalni agresorzy, wymagający nieustannej czujności. Tym samym, nawet w momentach współpracy, sojusz z poganami, takimi jak Litwini, pozostawał niepewny i warunkowy, nacechowany trwałą nieufnością.
  • Słowa kluczowe:
    • chrześcijanie
    • Litwini
    • narracja
    • poganie
    • przedstawienie
    • sojusz
  • Dyscyplina: nauki o kulturze i religii
  • 002 a Wiara i polityka: spojrzenie przez pryzmat polsko-litewsko-węgierskiej wyprawy z 1330 roku na ziemie dobrzyńską i chełmińską
  • 003 a YANINA RYIER (Autor)
  • 004 a Oryginalny artykuł naukowy
  • 006 a Rocznik Filozoficzny Ignatianum
  • 008 a 2025
  • 009 a 31
  • 010 a 4
  • 011 a 2300-1402
  • 013 a 10.35765/rfi.2025.3104.4
  • 014 a https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/2025.3104.4
  • 015 a 53-72
  • 019 a Niniejsze opracowanie analizuje złożony obraz pogan w narracjach średniowiecznych kronik, dotyczących pogańsko-chrześcijańskich sojuszy wojskowych, na przykładzie polsko-litewskiej współpracy po zawarciu małżeństwa między Kazimierzem, synem Władysława Łokietka, a Anną, córką Giedymina. W centrum uwagi znajduje się relacja Wiganda z Marburga dotycząca kampanii polsko-litewsko-węgierskiej 1330 roku w ziemi dobrzyńskiej i chełmińskiej. Autorka porównuje narracje Wiganda z opisami innych wspólnych polsko-litewskich wypraw, takich jak wyprawa do Brandenburgii w 1326 roku, zawartych w kronikach niemieckich. Dochodzi do wniosku, że sojusze między chrześcijanami a poganami często były zawierane ze względów strategicznych, lecz w narracjach kronikarzy zazwyczaj przedstawiano je w sposób ambiwalentny i krytyczny. Istotne jest, że tego typu interpretacje występowały nie tylko w źródłach tradycji łacińskiej, ale również w źródłach powstałych w kręgu kultury chrześcijańskiej wschodniego obrządku (co poświadczają opisy udziału Połowców w wyprawach książąt ruskich, zawarte w ruskich latopisach) i odzwierciedlają szersze chrześcijańskie postrzeganie religijnego Innego. Analizowane w pracy opisy kronikarskie pokazują, że nawet poganie-sojusznicy nie byli w pełni włączeni do kategorii „swoich”, czyli chrześcijan. Przeciwnie, byli nadal – być może instynktownie – postrzegani jako potencjalni agresorzy, wymagający nieustannej czujności. Tym samym, nawet w momentach współpracy, sojusz z poganami, takimi jak Litwini, pozostawał niepewny i warunkowy, nacechowany trwałą nieufnością.
  • 021 a chrześcijanie
  • 021 a Litwini
  • 021 a narracja
  • 021 a poganie
  • 021 a przedstawienie
  • 021 a sojusz
  • 966 a nauki o kulturze i religii
  • 985 a Wydział Pedagogiczny
  • 985 b Instytut Neofilologii

2025_art_Ryier_Wiara i polityka_spojrzenie przez pryzmat polsko-litewsko-węgierskiej wyprawy z 1330 roku na ziemie dobrzyńską i chełmińską.pdf (284 KB)

  • Licencja: CC BY-ND 4.0
  • Wersja tekstu: Ostateczna opublikowana
  • Dostępność: Publiczny
Pobierz
Repozytorium Akademii Ignatianum w Krakowie, które jest częścią Portalu Pracowniczego zostało zrealizowane w ramach projektu „Program wzmocnienia potencjału dydaktycznego Uczelni na rzecz rozwoju regionalnego” POWR.03.05.00-00-ZR10/18 współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.