Koncepcja zdrowia i niepełnosprawności

Collection
chapter in monograph
Download bibliographic description
  • Title: Koncepcja zdrowia i niepełnosprawności
  • Author:
  • Access date: 173-190
  • Tytuł monografii: Bioetyka
  • Wydawca: Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Rok wydania: 2025
  • Miejsce wydania: Kraków
  • URL: https://slownikispoleczne.ignatianum.edu.pl/pliki/bioetyka_pl.pdf
  • Abstract in Polish: DEFINICJA POJĘCIA: Pojęcia zdrowia i niepełnosprawności są obecnie rozumiane jako wielowymiarowe i dynamiczne stany, które obejmują aspekty biologiczne, psychiczne, społeczne oraz środowiskowe. Zdrowie postrzegane jest jako pełny dobrostan, a niepełnosprawność – jako rezultat interakcji między ograniczeniami jednostki a barierami środowiskowymi, które mogą utrudniać pełne uczestnictwo w życiu społecznym.ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Rozumienie zdrowia i niepełnosprawności ulegało ewolucji przez wieki. W starożytnej Grecji zdrowiebyło postrzegane jako harmonia i równowaga, a w XIX wieku w modelu biomedycznym zaczęto kłaść nacisk na leczenie chorób. W XX wieku, po II wojnie światowej, pojawiła się koncepcja zdrowia jako „pełnego dobrostanu”, wykraczająca poza brak choroby. Niepełnosprawność przeszła ewolucję od indywidualnego deficytu wymagającego leczenia do modelu społecznego, który podkreśla znaczenie barier środowiskowych.UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Współczesne rozumienie zdrowia i niepełnosprawności koncentruje się na inkluzywności oraz usuwaniu barier społecznych i fizycznych, aby umożliwić pełne uczestnictwo osób z różnorodnymi ograniczeniami. Złożoność tych pojęć sprawia, że dostosowanie definicji do specyficznych kontekstów – prawnych, medycznych czy społecznych – staje się kluczowe. Współczesne modele, jak Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF), łączą elementy modeli medycznych i społecznych, umożliwiając bardziej kompleksowe podejście do problemów osób z niepełnosprawnościami.REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA ZWNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI:Na podstawie współczesnych modeli i badań nad zdrowiem i niepełnosprawnością można wyciągnąć wnioski o konieczności rozwijania polityk społecznych, które uwzględniają integrację i równość. Rekomendacje obejmują promowanie „projektowania uniwersalnego” oraz rozwój technologii wspierających, aby zapewnić pełną dostępność i uczestnictwo wszystkich obywateli. Przyszłe działania powinny uwzględniać również inkluzję społeczną jako kluczowy element budowania społeczeństwa, które akceptuje różnorodność, w tym niepełnosprawność jako wartość.
  • Keywords in Polish:
    • inkluzywność
    • model społeczny ICF
    • niepełnosprawność
    • zdrowie
  • Structure:
    • Wydział Filozoficzny
    • Instytut Filozofii
  • Dyscyplina: filozofia
  • 002 a Koncepcja zdrowia i niepełnosprawności
  • 003 a JAROSŁAW MIKUCZEWSKI (Autor)
  • 003 e 0000-0003-1518-3770
  • 003 f BOGDAN SZLACHTA (Redaktor)
  • 005 a Rozdział w książce
  • 006 a 173-190
  • 011 a https://slownikispoleczne.ignatianum.edu.pl/pliki/bioetyka_pl.pdf
  • 012 a Bioetyka
  • 013 a 2025
  • 014 c Akademia Ignatianum w Krakowie
  • 015 a Kraków
  • 017 a 978-83-7614-662-1
  • 021 a DEFINICJA POJĘCIA: Pojęcia zdrowia i niepełnosprawności są obecnie rozumiane jako wielowymiarowe i dynamiczne stany, które obejmują aspekty biologiczne, psychiczne, społeczne oraz środowiskowe. Zdrowie postrzegane jest jako pełny dobrostan, a niepełnosprawność – jako rezultat interakcji między ograniczeniami jednostki a barierami środowiskowymi, które mogą utrudniać pełne uczestnictwo w życiu społecznym.ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Rozumienie zdrowia i niepełnosprawności ulegało ewolucji przez wieki. W starożytnej Grecji zdrowiebyło postrzegane jako harmonia i równowaga, a w XIX wieku w modelu biomedycznym zaczęto kłaść nacisk na leczenie chorób. W XX wieku, po II wojnie światowej, pojawiła się koncepcja zdrowia jako „pełnego dobrostanu”, wykraczająca poza brak choroby. Niepełnosprawność przeszła ewolucję od indywidualnego deficytu wymagającego leczenia do modelu społecznego, który podkreśla znaczenie barier środowiskowych.UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Współczesne rozumienie zdrowia i niepełnosprawności koncentruje się na inkluzywności oraz usuwaniu barier społecznych i fizycznych, aby umożliwić pełne uczestnictwo osób z różnorodnymi ograniczeniami. Złożoność tych pojęć sprawia, że dostosowanie definicji do specyficznych kontekstów – prawnych, medycznych czy społecznych – staje się kluczowe. Współczesne modele, jak Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF), łączą elementy modeli medycznych i społecznych, umożliwiając bardziej kompleksowe podejście do problemów osób z niepełnosprawnościami.REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA ZWNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI:Na podstawie współczesnych modeli i badań nad zdrowiem i niepełnosprawnością można wyciągnąć wnioski o konieczności rozwijania polityk społecznych, które uwzględniają integrację i równość. Rekomendacje obejmują promowanie „projektowania uniwersalnego” oraz rozwój technologii wspierających, aby zapewnić pełną dostępność i uczestnictwo wszystkich obywateli. Przyszłe działania powinny uwzględniać również inkluzję społeczną jako kluczowy element budowania społeczeństwa, które akceptuje różnorodność, w tym niepełnosprawność jako wartość.
  • 023 a inkluzywność
  • 023 a model społeczny ICF
  • 023 a niepełnosprawność
  • 023 a zdrowie
  • 985 a Wydział Filozoficzny
  • 985 b Instytut Filozofii
  • 999 a filozofia
Repozytorium Akademii Ignatianum w Krakowie, które jest częścią Portalu Pracowniczego zostało zrealizowane w ramach projektu „Program wzmocnienia potencjału dydaktycznego Uczelni na rzecz rozwoju regionalnego” POWR.03.05.00-00-ZR10/18 współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.