Przełomowy charakter koncepcji narodu polskiego w myśli Tadeusza Kościuszki

Collection
Article
Download bibliographic description
  • Tytuł: Przełomowy charakter koncepcji narodu polskiego w myśli Tadeusza Kościuszki
  • Autor/Autorzy: RAFAŁ LIS (Autor)
  • Nazwa czasopisma: Horyzonty Polityki
  • Rok: 2025
  • Tom: 16
  • Numer: 57
  • ISSN: 2082-5897
  • e-ISSN: 2353-950X
  • Adres www:: https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/view/2868
  • Strony od-do: 309-327
  • Abstrakt: CEL NAUKOWY: Celem analizy jest ukazanie przełomowego charakteru koncepcji narodu polskiego w ujęciu Tadeusza Kościuszki, czemu służyć będzie wyodrębnienie jej trzech aspektów. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Wychodząc poza wnioski A. Walickiego co do egalitarnego charakteru narodu, pokażemy, że koncepcja Kościuszki ujawniała – co nie będzie sprzeczne z ustaleniami A. Grześkowiak-Krwawicz – mobilizacyjno-powinnościowe aspekty polskości. Analizowanych cech myślenia politycznego Kościuszki poszukuję w jego odezwach i rozkazach, korespondencji i innych pismach (także jemu przypisywanych), głównie z czasów powstania kościuszkowskiego. PROCES WYWODU: Po opisaniu egalitarnej i inkluzywnej koncepcji narodu polskiego analizie poddane zostają wiążące się z republikanizmem Kościuszki aspekty geopolityczne i misyjne. Ostatnia część wywodu ukazuje dalsze właściwości tej koncepcji: znajduję je w swoistej sakralizacji kategorii narodu polskiego. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Przeglld stanowisk Kościuszki, pełnych odniesień do poczucia misji, obowiązku i poświęcenia, ujawnia potencjalne możliwości zastosowania zawężających – pomimo założeń egalitarystycznych – kryteriów przynależności narodowej. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Zasugerujemy m.in., że podobne powiązanie dwóch logik: egalitarnej i republikańskiej (w silnym sensie), mogło mimo wszystko prowadzić do bardzo doniosłego paradoksu inkluzywizmu-ekskluzywizmu.
  • Słowa kluczowe:
    • Kościuszko
    • misja narodu
    • pojęcie narodu polskiego
    • republikanizm
    • sakralizacja narodu
  • Dyscyplina: nauki o polityce i administracji
  • 002 a Przełomowy charakter koncepcji narodu polskiego w myśli Tadeusza Kościuszki
  • 003 b 0000-0002-8700-0366
  • 003 a RAFAŁ LIS (Autor)
  • 004 a Oryginalny artykuł naukowy
  • 006 a Horyzonty Polityki
  • 008 a 2025
  • 009 a 16
  • 010 a 57
  • 011 a 2082-5897
  • 012 a 2353-950X
  • 014 a https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/view/2868
  • 015 a 309-327
  • 019 a CEL NAUKOWY: Celem analizy jest ukazanie przełomowego charakteru koncepcji narodu polskiego w ujęciu Tadeusza Kościuszki, czemu służyć będzie wyodrębnienie jej trzech aspektów. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Wychodząc poza wnioski A. Walickiego co do egalitarnego charakteru narodu, pokażemy, że koncepcja Kościuszki ujawniała – co nie będzie sprzeczne z ustaleniami A. Grześkowiak-Krwawicz – mobilizacyjno-powinnościowe aspekty polskości. Analizowanych cech myślenia politycznego Kościuszki poszukuję w jego odezwach i rozkazach, korespondencji i innych pismach (także jemu przypisywanych), głównie z czasów powstania kościuszkowskiego. PROCES WYWODU: Po opisaniu egalitarnej i inkluzywnej koncepcji narodu polskiego analizie poddane zostają wiążące się z republikanizmem Kościuszki aspekty geopolityczne i misyjne. Ostatnia część wywodu ukazuje dalsze właściwości tej koncepcji: znajduję je w swoistej sakralizacji kategorii narodu polskiego. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Przeglld stanowisk Kościuszki, pełnych odniesień do poczucia misji, obowiązku i poświęcenia, ujawnia potencjalne możliwości zastosowania zawężających – pomimo założeń egalitarystycznych – kryteriów przynależności narodowej. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Zasugerujemy m.in., że podobne powiązanie dwóch logik: egalitarnej i republikańskiej (w silnym sensie), mogło mimo wszystko prowadzić do bardzo doniosłego paradoksu inkluzywizmu-ekskluzywizmu.
  • 021 a Kościuszko
  • 021 a misja narodu
  • 021 a pojęcie narodu polskiego
  • 021 a republikanizm
  • 021 a sakralizacja narodu
  • 966 a nauki o polityce i administracji
  • 985 a Wydział Pedagogiczny
  • 985 b Instytut Nauk o Polityce i Administracji

2025_art_Lis_R_Przełomowy charakter koncepcji narodu polskiego w myśli Tadeusza Kościuszki.pdf (473 KB)

  • Licence: CC BY-ND 4.0
  • Text version: Final published
  • Availability: Public
Download
Repozytorium Akademii Ignatianum w Krakowie, które jest częścią Portalu Pracowniczego zostało zrealizowane w ramach projektu „Program wzmocnienia potencjału dydaktycznego Uczelni na rzecz rozwoju regionalnego” POWR.03.05.00-00-ZR10/18 współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.