Edukacja ekologiczna

Collection
chapter in monograph
Download bibliographic description
  • Title: Edukacja ekologiczna
  • Author:
  • Access date: 29-45
  • Tytuł monografii: Ekologia
  • Wydawca: Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Rok wydania: 2026
  • Miejsce wydania: Kraków
  • URL: https://slownikispoleczne.ignatianum.edu.pl/index.php/ss/pl/catalog/book/632
  • Abstract in Polish: DEFINICJA POJĘCIA: Edukacja ekologiczna jest procesem kształcenia i wychowania, który rozwija wiedzę o relacjach między człowiekiem a środowiskiem, podnosi świadomość ekologiczną i kształtuje postawy sprzyjające ochronie przyrody oraz realizacji zasad zrównoważonego rozwoju. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA:Pojęcie wywodzi się z terminów „ekologia” (Haeckel, XIX w.) oraz „edukacja”. W latach 60.–70. XX wieku pojawiło się w odpowiedzi na kryzys ekologiczny, a w następnych dekadach rozszerzono jego definicję o wymiary etyczne i społeczne. Od lat 90. XX wieku edukacja ekologiczna powiązana jest z ideą zrównoważonego rozwoju, a w nauczaniu społecznym Kościoła katolickiego – z edukacją ekologii integralnej. UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Brak jednolitej definicji i spory terminologiczne (ekologiczna vs. środowiskowa vs. ESD – Education for Sus­tainable Development) utrudniają spójność działań. Należy ją odnieść do założeń aksjologicznych oraz określić jej orientację między antropocentryzmem, biocentryzmem a ekocentryzmem. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI:Edukacja ekologiczna powinna być procesem zmiany społecznej, łączącym wiedzę, wartości i kompetencje działania. W tym celu zaleca się integrację treści przyrodniczych z aspektami społecznymi i kulturowymi, osadzenie działań w ramie etycznej zgodnej z koncepcją edukacji dla zrównoważonego rozwoju oraz opracowanie systemu oceny efektów, który mierzy nie tylko poziom wiedzy, ale także postawy i sprawczość. Ważne jest uwzględnienie lokalnych uwarunkowań i przygotowanie jednostek oraz wspólnot do globalnych wyzwań, takich jak zmiany klimatyczne i utrata bioróżnorodności.
  • Structure:
    • Wydział Pedagogiczny
    • Instytut Nauk o Wychowaniu
  • Dyscyplina: pedagogika
  • 002 a Edukacja ekologiczna
  • 003 a BARBARA SURMA (Autor)
  • 003 e 0000-0001-8781-7643
  • 003 f MARIA UJWARY (Redaktor)
  • 005 a Rozdział w książce
  • 006 a 29-45
  • 011 a https://slownikispoleczne.ignatianum.edu.pl/index.php/ss/pl/catalog/book/632
  • 012 a Ekologia
  • 013 a 2026
  • 014 c Akademia Ignatianum w Krakowie
  • 015 a Kraków
  • 017 a 978-83-7614-711-6
  • 021 a DEFINICJA POJĘCIA: Edukacja ekologiczna jest procesem kształcenia i wychowania, który rozwija wiedzę o relacjach między człowiekiem a środowiskiem, podnosi świadomość ekologiczną i kształtuje postawy sprzyjające ochronie przyrody oraz realizacji zasad zrównoważonego rozwoju. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA:Pojęcie wywodzi się z terminów „ekologia” (Haeckel, XIX w.) oraz „edukacja”. W latach 60.–70. XX wieku pojawiło się w odpowiedzi na kryzys ekologiczny, a w następnych dekadach rozszerzono jego definicję o wymiary etyczne i społeczne. Od lat 90. XX wieku edukacja ekologiczna powiązana jest z ideą zrównoważonego rozwoju, a w nauczaniu społecznym Kościoła katolickiego – z edukacją ekologii integralnej. UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Brak jednolitej definicji i spory terminologiczne (ekologiczna vs. środowiskowa vs. ESD – Education for Sus­tainable Development) utrudniają spójność działań. Należy ją odnieść do założeń aksjologicznych oraz określić jej orientację między antropocentryzmem, biocentryzmem a ekocentryzmem. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI:Edukacja ekologiczna powinna być procesem zmiany społecznej, łączącym wiedzę, wartości i kompetencje działania. W tym celu zaleca się integrację treści przyrodniczych z aspektami społecznymi i kulturowymi, osadzenie działań w ramie etycznej zgodnej z koncepcją edukacji dla zrównoważonego rozwoju oraz opracowanie systemu oceny efektów, który mierzy nie tylko poziom wiedzy, ale także postawy i sprawczość. Ważne jest uwzględnienie lokalnych uwarunkowań i przygotowanie jednostek oraz wspólnot do globalnych wyzwań, takich jak zmiany klimatyczne i utrata bioróżnorodności.
  • 985 a Wydział Pedagogiczny
  • 985 b Instytut Nauk o Wychowaniu
  • 999 a pedagogika

2026_rozdz_Surma_B_Edukacja ekologiczna.pdf (244 KB)

  • Licence: CC BY-ND 4.0
  • Text version: Final published
  • Availability: Public
Download
Repozytorium Akademii Ignatianum w Krakowie, które jest częścią Portalu Pracowniczego zostało zrealizowane w ramach projektu „Program wzmocnienia potencjału dydaktycznego Uczelni na rzecz rozwoju regionalnego” POWR.03.05.00-00-ZR10/18 współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.