Ekologia.

Collection
chapter in monograph
Download bibliographic description
  • Title: Ekologia.
  • Author:
  • Access date: 13-27
  • Tytuł monografii: Ekologia
  • Wydawca: Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Rok wydania: 2026
  • Miejsce wydania: Kraków
  • URL: https://slownikispoleczne.ignatianum.edu.pl/index.php/ss/pl/catalog/book/695
  • Abstract in Polish: DEFINICJA POJĘCIA: Ekologia (gr. oikos – „dom”, logos – „nauka”) jest nauką o wzajemnych oddziaływaniach między organizmami żywymi a środowiskiem. Termin ten wprowadził Ernst Haeckel w 1869 roku. Współcześnie ekologia bada zależności decydujące o liczebności i rozmieszczeniu organizmów, wykorzystując metody ilościowe i jakościowe, co pozwala rozpoznawać zagrożenia biosfery i podejmować działania ochronne. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Ekologia, choć wprowadzona jako termin i zdefiniowana przez Haeckla w 1869 roku, ma korzenie w starożytnej Grecji (Teofrast). Rozwój myśli ekologicznej kształtowali: Linneusz (nazewnictwo), Malthus (ekologia populacyjna), von Humboldt (podejście holistyczne). W XX wieku Tansley wprowadził pojęcie ekosystemu (1935), a Odum rozwinął ekologię systemową. Współcześnie Krebs zdefiniował ekologię jako naukę o zależnościach decydujących o liczebności i rozmieszczeniu organizmów. UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA:W XXI wieku „ekologia” stała się terminem wieloznacznym – od nauki biologicznej badającej relacje organizmów żywych ze środowiskiem, przez potoczne rozumienie – jako zdrowy styl życia, po filozoficzne jej koncepcje. W tym ujęciu ekologia głęboka Naessa postuluje przejście od antropocentryzmu do biocentryzmu poprzez głębokie pytania o przyczyny kryzysu. Z kolei ekologia integralna Franciszka łączy wymiar środowiskowy ze społecznym, podkreślając sprawiedliwość międzypokoleniową i odpowiedzialność za wspólny dom. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI:> Ekologia jest pojęciem wielowymiarowym, niemożliwym do sprowadzenia do jednej definicji. Choć jej potoczne rozumienie jest nieostre, demokratyzuje debatę środowiskową. Ekologia integralna łączy duchowość z nauką i troskę o naturę z troską o człowieka. Różnorodność perspektyw stanowi wartość, a edukacja powinna ukazywać złożoność ekologii zamiast sztucznej jednoznaczności.
  • Structure:
    • Wydział Filozoficzny
    • Instytut Kulturoznawstwa i Dziennikarstwa
  • Dyscyplina: nauki o kulturze i religii
  • 002 a Ekologia.
  • 003 a MARIA UJWARY (Autor)
  • 003 e 0000-0001-6774-1792
  • 003 f MARIA UJWARY (Redaktor)
  • 005 a Rozdział w książce
  • 006 a 13-27
  • 011 a https://slownikispoleczne.ignatianum.edu.pl/index.php/ss/pl/catalog/book/695
  • 012 a Ekologia
  • 013 a 2026
  • 014 c Akademia Ignatianum w Krakowie
  • 015 a Kraków
  • 017 a 978-83-7614-711-6
  • 021 a DEFINICJA POJĘCIA: Ekologia (gr. oikos – „dom”, logos – „nauka”) jest nauką o wzajemnych oddziaływaniach między organizmami żywymi a środowiskiem. Termin ten wprowadził Ernst Haeckel w 1869 roku. Współcześnie ekologia bada zależności decydujące o liczebności i rozmieszczeniu organizmów, wykorzystując metody ilościowe i jakościowe, co pozwala rozpoznawać zagrożenia biosfery i podejmować działania ochronne. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Ekologia, choć wprowadzona jako termin i zdefiniowana przez Haeckla w 1869 roku, ma korzenie w starożytnej Grecji (Teofrast). Rozwój myśli ekologicznej kształtowali: Linneusz (nazewnictwo), Malthus (ekologia populacyjna), von Humboldt (podejście holistyczne). W XX wieku Tansley wprowadził pojęcie ekosystemu (1935), a Odum rozwinął ekologię systemową. Współcześnie Krebs zdefiniował ekologię jako naukę o zależnościach decydujących o liczebności i rozmieszczeniu organizmów. UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA:W XXI wieku „ekologia” stała się terminem wieloznacznym – od nauki biologicznej badającej relacje organizmów żywych ze środowiskiem, przez potoczne rozumienie – jako zdrowy styl życia, po filozoficzne jej koncepcje. W tym ujęciu ekologia głęboka Naessa postuluje przejście od antropocentryzmu do biocentryzmu poprzez głębokie pytania o przyczyny kryzysu. Z kolei ekologia integralna Franciszka łączy wymiar środowiskowy ze społecznym, podkreślając sprawiedliwość międzypokoleniową i odpowiedzialność za wspólny dom. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI:> Ekologia jest pojęciem wielowymiarowym, niemożliwym do sprowadzenia do jednej definicji. Choć jej potoczne rozumienie jest nieostre, demokratyzuje debatę środowiskową. Ekologia integralna łączy duchowość z nauką i troskę o naturę z troską o człowieka. Różnorodność perspektyw stanowi wartość, a edukacja powinna ukazywać złożoność ekologii zamiast sztucznej jednoznaczności.
  • 985 a Wydział Filozoficzny
  • 985 b Instytut Kulturoznawstwa i Dziennikarstwa
  • 999 a nauki o kulturze i religii

2026_rozdz_Ujwary_M_Ekologia.pdf (231 KB)

  • Licence: CC BY-ND 4.0
  • Text version: Final published
  • Availability: Public
Download
Repozytorium Akademii Ignatianum w Krakowie, które jest częścią Portalu Pracowniczego zostało zrealizowane w ramach projektu „Program wzmocnienia potencjału dydaktycznego Uczelni na rzecz rozwoju regionalnego” POWR.03.05.00-00-ZR10/18 współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.