Psychospołeczne czynniki działań ekologicznych

Collection
chapter in monograph
Download bibliographic description
  • Title: Psychospołeczne czynniki działań ekologicznych
  • Author:
  • Access date: 109-124
  • Tytuł monografii: Ekologia
  • Wydawca: Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Rok wydania: 2026
  • Miejsce wydania: Kraków
  • URL: https://slownikispoleczne.ignatianum.edu.pl/index.php/ss/pl/catalog/book/611
  • Abstract in Polish: DEFINICJA POJĘCIA: Działania ekologiczne to świadome zachowania jednostek i grup, których celem jest ochrona środowiska naturalnego. Analiza psychospołecznych uwarunkowań tych działań łączy perspektywy psychologii społecznej i socjologii, podkreślając znaczenie świadomości ekologicznej, emocji, motywacji i zachowań w tym zakresie. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Refleksja nad zachowaniami proekologicznymi sięga lat 70. XX wieku. Kluczowe znaczenie dla ich zrozumienia miały teorie: planowanego zachowania (Ajzen), samoefektywności i odłączenia moralnego (Bandura) oraz autodeterminacji (Deci i Ryan). W Polsce badania nad świadomością ekologiczną rozwijają się od lat 80. XX wieku. UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Świadomość ekologiczna, emocje, motywacje i poczucie skuteczności stanowią podstawę postaw proekologicznych. Sama świadomość okazuje się elementem niewystarczającym do odpowiedzialnego podejmowania działań proekologicznych. Motywacja autonomiczna, zgodna z wartościami i poczuciem sensu, sprzyja trwałemu zaangażowaniu. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Zachowania ekologiczne wynikają ze współdziałania czynników poznawczych, emocjonalnych i moralnych. Skuteczne działania wymagają wiedzy, poczucia sprawstwa i odpowiedzialności moralnej. Transformacja ekologiczna zależy od rozwoju psychospołecznego jednostek i społeczeństw, na który można wpływać poprzez uwzględnianie złożoności czynników psychologicznych i społecznych.
  • Structure:
    • Wydział Filozoficzny
    • Instytut Psychologii
  • 002 a Psychospołeczne czynniki działań ekologicznych
  • 003 a ANNA SCHAB-PRZYBYCIEŃ (Autor)
  • 003 e 0000-0003-0520-3766
  • 003 f MARIA UJWARY (Redaktor)
  • 005 a Rozdział w książce
  • 006 a 109-124
  • 011 a https://slownikispoleczne.ignatianum.edu.pl/index.php/ss/pl/catalog/book/611
  • 012 a Ekologia
  • 013 a 2026
  • 014 c Akademia Ignatianum w Krakowie
  • 015 a Kraków
  • 017 a 978-83-7614-711-6
  • 021 a DEFINICJA POJĘCIA: Działania ekologiczne to świadome zachowania jednostek i grup, których celem jest ochrona środowiska naturalnego. Analiza psychospołecznych uwarunkowań tych działań łączy perspektywy psychologii społecznej i socjologii, podkreślając znaczenie świadomości ekologicznej, emocji, motywacji i zachowań w tym zakresie. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Refleksja nad zachowaniami proekologicznymi sięga lat 70. XX wieku. Kluczowe znaczenie dla ich zrozumienia miały teorie: planowanego zachowania (Ajzen), samoefektywności i odłączenia moralnego (Bandura) oraz autodeterminacji (Deci i Ryan). W Polsce badania nad świadomością ekologiczną rozwijają się od lat 80. XX wieku. UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Świadomość ekologiczna, emocje, motywacje i poczucie skuteczności stanowią podstawę postaw proekologicznych. Sama świadomość okazuje się elementem niewystarczającym do odpowiedzialnego podejmowania działań proekologicznych. Motywacja autonomiczna, zgodna z wartościami i poczuciem sensu, sprzyja trwałemu zaangażowaniu. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Zachowania ekologiczne wynikają ze współdziałania czynników poznawczych, emocjonalnych i moralnych. Skuteczne działania wymagają wiedzy, poczucia sprawstwa i odpowiedzialności moralnej. Transformacja ekologiczna zależy od rozwoju psychospołecznego jednostek i społeczeństw, na który można wpływać poprzez uwzględnianie złożoności czynników psychologicznych i społecznych.
  • 985 a Wydział Filozoficzny
  • 985 b Instytut Psychologii

2026_rozdz_Schab-Przybycień_A_Psychospołeczne czynniki działań ekologicznych.pdf (236 KB)

  • Licence: CC BY-ND 4.0
  • Text version: Final published
  • Availability: Public
Download
Repozytorium Akademii Ignatianum w Krakowie, które jest częścią Portalu Pracowniczego zostało zrealizowane w ramach projektu „Program wzmocnienia potencjału dydaktycznego Uczelni na rzecz rozwoju regionalnego” POWR.03.05.00-00-ZR10/18 współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.