Fornax Babylonica. Tyrania Zhang Xianzhonga w relacjach jezuitów spisanych przez Tomasza Dunina Szpota
Opis
- Tytuł: Fornax Babylonica. Tyrania Zhang Xianzhonga w relacjach jezuitów spisanych przez Tomasza Dunina Szpota
- Autor/Autorzy: ANDRZEJ WADAS (Autor)
- Nazwa czasopisma: Rocznik Filozoficzny Ignatianum
- Rok: 2026
- Tom: 32
- Numer: 1
- ISSN: 2300-1402
- Adres www:: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/2026.3201.11
- Strony od-do: 179-196
- Abstrakt: Artykuł analizuje sposób przedstawienia rządów Zhang Xianzhonga ( 1606–1647) w relacji jezuity Tomasza Dunina Szpota, zachowanej w rękopisie Collectanea Historiae Sinensis (Jap. Sin. 104). Zhang, jeden z głównych przywódców rebelii schyłkowego okresu dynastii Ming, ustanowił swoje rządy w Syczuanie w 1644 roku, gdzie jego panowanie było w źródłach zarówno chińskich, jak i europejskich kojarzone ze skrajną przemocą i zniszczeniem na wielką skalę. Artykuł dowodzi, że Szpot nie ogranicza się jedynie do rejestrowania tych wydarzeń, lecz aktywnie je przekształca, ujmując w ramy zaczerpnięte z tradycji klasycznej i biblijnej. Za pomocą języka dyskursu antytyrannicznego oraz odniesień do Pisma Świętego i tradycji klasycznej Zhang Xianzhong zostaje ukazany jako paradygmatyczny, obłąkany tyran, którego rządy ucieleśniają załamanie porządku politycznego i moralnego. Umieszczając narrację Szpota w szerszym kontekście historiografii jezuickiej, artykuł pokazuje, w jaki sposób wczesnonowożytne piśmiennictwo misyjne przekształcało epizody masowej przemocy w formę refleksji moralnej i teologicznej. W ten sposób podkreśla rolę ram interpretacyjnych w mediowaniu spotkań międzykulturowych oraz w kształtowaniu europejskiego rozumienia katastrofy politycznej w Chinach epoki wczesnonowożytnej.
- Słowa kluczowe:
- Chiny epoki wczesnonowożytnej
- dyskurs antytyranniczny
- historiografia jezuicka
- masowa przemoc w historii wczesnonowożytnej
- Tomasz Dunin Szpot
- Zhang Xianzhong
- zniszczenie Syczuanu
- Dyscyplina: nauki o kulturze i religii
MARC
- 002 a Fornax Babylonica. Tyrania Zhang Xianzhonga w relacjach jezuitów spisanych przez Tomasza Dunina Szpota
- 003 b 0000-0002-9239-7521
- 003 a ANDRZEJ WADAS (Autor)
- 004 a Oryginalny artykuł naukowy
- 006 a Rocznik Filozoficzny Ignatianum
- 008 a 2026
- 009 a 32
- 010 a 1
- 011 a 2300-1402
- 014 a https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/2026.3201.11
- 015 a 179-196
- 019 a Artykuł analizuje sposób przedstawienia rządów Zhang Xianzhonga ( 1606–1647) w relacji jezuity Tomasza Dunina Szpota, zachowanej w rękopisie Collectanea Historiae Sinensis (Jap. Sin. 104). Zhang, jeden z głównych przywódców rebelii schyłkowego okresu dynastii Ming, ustanowił swoje rządy w Syczuanie w 1644 roku, gdzie jego panowanie było w źródłach zarówno chińskich, jak i europejskich kojarzone ze skrajną przemocą i zniszczeniem na wielką skalę. Artykuł dowodzi, że Szpot nie ogranicza się jedynie do rejestrowania tych wydarzeń, lecz aktywnie je przekształca, ujmując w ramy zaczerpnięte z tradycji klasycznej i biblijnej. Za pomocą języka dyskursu antytyrannicznego oraz odniesień do Pisma Świętego i tradycji klasycznej Zhang Xianzhong zostaje ukazany jako paradygmatyczny, obłąkany tyran, którego rządy ucieleśniają załamanie porządku politycznego i moralnego. Umieszczając narrację Szpota w szerszym kontekście historiografii jezuickiej, artykuł pokazuje, w jaki sposób wczesnonowożytne piśmiennictwo misyjne przekształcało epizody masowej przemocy w formę refleksji moralnej i teologicznej. W ten sposób podkreśla rolę ram interpretacyjnych w mediowaniu spotkań międzykulturowych oraz w kształtowaniu europejskiego rozumienia katastrofy politycznej w Chinach epoki wczesnonowożytnej.
- 021 a Chiny epoki wczesnonowożytnej
- 021 a dyskurs antytyranniczny
- 021 a historiografia jezuicka
- 021 a masowa przemoc w historii wczesnonowożytnej
- 021 a Tomasz Dunin Szpot
- 021 a Zhang Xianzhong
- 021 a zniszczenie Syczuanu
- 966 a nauki o kulturze i religii
- 985 a Wydział Filozoficzny
- 985 b Instytut Kulturoznawstwa i Dziennikarstwa
Dublin Core
Indeksy
- Tytuł: Fornax Babylonica. Tyrania Zhang Xianzhonga w relacjach jezuitów spisanych przez Tomasza Dunina Szpota
- Autor (Twórca): ANDRZEJ WADAS (Autor)
- Tytuł czasopisma : Rocznik Filozoficzny Ignatianum
- Data: 2026
- Dyscyplina: nauki o kulturze i religii
- Słowa kluczowe w j. polskim:
- Struktura:
Pliki
2026_art_Wadas_A_Fornax Babylonica_Tyrania Zhang Xianzhonga w relacjach jezuitów spisanych przez Tomasza Dunina Szpota.pdf (320 KB)
- Licencja: CC BY-ND 4.0
- Wersja tekstu: Ostateczna opublikowana
- Dostępność: Publiczny