Debata krakoska – pytania i odpowiedzi. Teoretyczne podstawy i miejsce wśródwspółczesnych formatów debat

Kolekcja
artykuły
Pobierz opis bibliograficzny

false

  • Tytuł: Debata krakoska – pytania i odpowiedzi. Teoretyczne podstawy i miejsce wśródwspółczesnych formatów debat
  • Autor/Autorzy: JAKUB PRUŚ (Autor)
  • Nazwa czasopisma: Res Rhetorica
  • Rok: 2026
  • Tom: 13
  • Numer: 2
  • ISSN: 2392-3113
  • e-ISSN: 2392-3113
  • DOI: 10.29107/rr2026.2.7
  • Adres www:: https://resrhetorica.com/index.php/RR/article/view/1024
  • Strony od-do: 144-165
  • Abstrakt: W artykule podejmuję pytanie o zasadność tworzenia nowych formatów debat i przedstawiam tzw. debatę krakoską jako próbę odpowiedzi na wybrane ograniczenia współczesnych debat rywalizacyjnych oraz deliberacyjnych. Debata krakoska jest kooperacyjnym formatem opracowanym w Polsce opartym na zasadzie dialektycznej życzliwej interpretacji (Dialectical Principle of Charity). Celem artykułu jest przedstawieniem założeń i umiejscowienie tego formatu na tle wybranych współczesnych i historycznych modeli debatowania oraz analiza funkcji, które realizują poszczególne praktyki debatowe. Szczególną uwagę poświęcam poznawczemu wymiarowi debatowania, procedurom wspierającym wzajemne rozumienie oraz problemowi konfrontacyjności współczesnych debat. W artykule podejmuję również dyskusję z wybranymi uwagami formułowanymi wobec debaty krakoskiej, dotyczącymi m.in. jakości argumentacji, fact-checkingu, subiektywności zysku poznawczego oraz relacji między skutecznością retoryczną a wspólnym dochodzeniem do wiedzy. Debata krakoska przedstawiona zostaje nie jako alternatywa eliminująca formaty rywalizacyjne, lecz jako ich uzupełnienie – ukierunkowane na rozwijanie kultury logicznej, kompetencji dialogicznych oraz refleksyjnego uczestnictwa w sporze publicznym.
  • Słowa kluczowe:
    • debata kooperacyjna
    • debata krakoska
    • deliberacja
    • dialektyczna życzliwa interpretacja
    • zysk poznawczy
  • Dyscyplina: filozofia

false

  • 002 a Debata krakoska – pytania i odpowiedzi. Teoretyczne podstawy i miejsce wśródwspółczesnych formatów debat
  • 003 b 0000-0003-0585-3865
  • 003 a JAKUB PRUŚ (Autor)
  • 004 a Oryginalny artykuł naukowy
  • 006 a Res Rhetorica
  • 008 a 2026
  • 009 a 13
  • 010 a 2
  • 011 a 2392-3113
  • 012 a 2392-3113
  • 013 a 10.29107/rr2026.2.7
  • 014 a https://resrhetorica.com/index.php/RR/article/view/1024
  • 015 a 144-165
  • 019 a W artykule podejmuję pytanie o zasadność tworzenia nowych formatów debat i przedstawiam tzw. debatę krakoską jako próbę odpowiedzi na wybrane ograniczenia współczesnych debat rywalizacyjnych oraz deliberacyjnych. Debata krakoska jest kooperacyjnym formatem opracowanym w Polsce opartym na zasadzie dialektycznej życzliwej interpretacji (Dialectical Principle of Charity). Celem artykułu jest przedstawieniem założeń i umiejscowienie tego formatu na tle wybranych współczesnych i historycznych modeli debatowania oraz analiza funkcji, które realizują poszczególne praktyki debatowe. Szczególną uwagę poświęcam poznawczemu wymiarowi debatowania, procedurom wspierającym wzajemne rozumienie oraz problemowi konfrontacyjności współczesnych debat. W artykule podejmuję również dyskusję z wybranymi uwagami formułowanymi wobec debaty krakoskiej, dotyczącymi m.in. jakości argumentacji, fact-checkingu, subiektywności zysku poznawczego oraz relacji między skutecznością retoryczną a wspólnym dochodzeniem do wiedzy. Debata krakoska przedstawiona zostaje nie jako alternatywa eliminująca formaty rywalizacyjne, lecz jako ich uzupełnienie – ukierunkowane na rozwijanie kultury logicznej, kompetencji dialogicznych oraz refleksyjnego uczestnictwa w sporze publicznym.
  • 021 a debata kooperacyjna
  • 021 a debata krakoska
  • 021 a deliberacja
  • 021 a dialektyczna życzliwa interpretacja
  • 021 a zysk poznawczy
  • 966 a filozofia
  • 985 a Uniwersytet Ignatianum w Krakowie
  • 985 b Wydział Filozoficzny

false

false

2026_art_Pruś_J_Debata krakoska – pytania i odpowiedzi. Teoretyczne podstawy i miejsce wśródwspółczesnych formatów debat.pdf (839 KB)

  • Licencja: CC BY 4.0
  • Wersja tekstu: Ostateczna opublikowana
  • Dostępność: Publiczny
Repozytorium Akademii Ignatianum w Krakowie, które jest częścią Portalu Pracowniczego zostało zrealizowane w ramach projektu „Program wzmocnienia potencjału dydaktycznego Uczelni na rzecz rozwoju regionalnego” POWR.03.05.00-00-ZR10/18 współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.