I naukowo, i z przesłaniem. Badania nad republikanizmem I Rzeczypospolitej a metodologia szkoły z Cambridge

false

• 002 a I naukowo, i z przesłaniem. Badania nad republikanizmem I Rzeczypospolitej a metodologia szkoły z Cambridge
• 003 b 0000-0003-3872-2925
• 003 a ARTUR WOŁEK (Autor)
• 004 a Oryginalny artykuł naukowy
• 006 a Horyzonty Polityki
• 008 a 2026
• 009 a 17
• 010 a 60
• 011 a 2082-5897
• 012 a 2353-950X
• 014 a https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/view/3079
• 015 a 13-31
• 019 a CEL NAUKOWY: Artykuł analizuje, czy – a jeśli tak, to w jaki sposób – polscy badacze republikanizmu I Rzeczypospolitej używali narzędzi metodologicznych szkoły z Cambridge (SC), z jakimi problemami borykali się w tym względzie i jakie były rezultaty inspiracji pracami Q. Skinnera i J.G.A. Pococka. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Zasadniczy analizowany problem to wątpliwość co do możliwości zastosowania do badania myśli politycznej I Rzeczypospolitej metod SC, które powstały w celu opisu radykalnie odmiennego kontekstu społecznego, na fundamencie innej tradycji filozoficznej i historiograficznej. PROCES WYWODU: W pierwszej części artykuł analizuje konsekwencje odmiennego kontekstu społecznego i komunikacyjnego I Rzeczypospolitej i wczesnonowożytnej Anglii dla stosowalności metody SC do analizy polskiego republikanizmu. Część druga zajmuje się kwestią, jak inspiracja SC wpłynęła na metapoziom badań polskich historyków myśli politycznej, postrzeganie roli historyka i jego wytworów w społeczeństwie oraz możliwość tworzenia szerokich narracji dotyczących historii polskiej myśli politycznej. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Mimo deklarowanej inspiracji dziełami Skinnera czy Pococka fundamentalna różnica społecznego kontekstu analizowanego dyskursu I Rzeczypospolitej w stosunku do wczesnonowożytnej Anglii zbliża polskich badaczy bardziej do podejścia Begriffsgeschichte, choć i w tym przypadku można mówić tylko o inspiracji, a nie ścisłym wzorowaniu się. Jednak na metapoziomie, dzięki twórczemu wykorzystaniu metody zaproponowanej przez SC polscy, badacze byli w stanie przedstawić wiarygodną narrację o polskim republikanizmie wczesnonowożytnym. Pokazali, jak wyrasta on z antycznych korzeni na fali polskiego renesansu, jak wpisuje się w euroatlantycką tradycję republikanizmu, o której pisał Pocock. Tym samym zakwestionowali fundacyjny dla polskiej historiografii spór między apologetami polskiej specyfiki ustrojowej, którzy od upadku Rzeczypospolitej uważali za swój obowiązek jej obronę przed badaczami opierającymi się na zachodniej myśli politycznej i wskazującymi na zgubny niedorozwój polskich instytucji państwowych. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Pokazanie, że polski republikanizm był zarówno endogeniczny, swoisty, jak i europejski, zostało wykorzystane przez twórców polskiej polityki historycznej, którzy próbują obronić ją przed dominacją wątków romantycznych, nacjonalistycznych i antyzachodnich.
• 021 a kontekstualizm
• 021 a polityka historyczna
• 021 a polska myśl polityczna
• 021 a republikanizm
• 021 a szkoła z Cambridge w historii myśli politycznej
• 966 a nauki o polityce i administracji
• 985 a Wydział Pedagogiczny
• 985 b Instytut Nauk o Polityce i Administracji

false

false

• Tytuł: I naukowo, i z przesłaniem. Badania nad republikanizmem I Rzeczypospolitej a metodologia szkoły z Cambridge
• Autor (Twórca): ARTUR WOŁEK (Autor)
• Tytuł czasopisma : Horyzonty Polityki
• Data: 2026
• Dyscyplina: nauki o polityce i administracji
• Słowa kluczowe w j. polskim:
  • kontekstualizm
  • polityka historyczna
  • polska myśl polityczna
  • republikanizm
  • szkoła z Cambridge w historii myśli politycznej
• Struktura:
  • Instytut Nauk o Polityce i Administracji
  • Wydział Pedagogiczny

false