Biopolityka a bioetyka

Collection
chapter in monograph
Download bibliographic description
  • Title: Biopolityka a bioetyka
  • Author: BOGDAN SZLACHTA (Autor)
  • Access date: 13-34
  • Tytuł monografii: Bioetyka
  • Wydawca: Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Rok wydania: 2025
  • Miejsce wydania: Kraków
  • URL: https://slownikispoleczne.ignatianum.edu.pl/index.php/ss/catalog/book/566
  • Abstract in Polish: DEFINICJA POJĘCIA: Wobec różnicowania się stanowisk etycznych dotyczących także kwestii początków i kresu życia, nie tylko ludzkiego, wzmaga się pojmowanie polityki nie jako poszukiwania dobra wspólnego, ale jako zmagań o dominację. Prawo ustanawiane przez konkurujące ugrupowania polityczne wskazuje także aktualne (a zmienne) granice rozstrzygnięć bioetycznych. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Ujęcia biopolityczne kształtowane są na bazie dwóch głównych podejść (samych w sobie niejednorodnych): liberalnego i „demokratycznego”, kładącego akcent na pozycję (i prawa) jednostki albo korzyści (mierzone różnie) dla wspólnoty politycznej. UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: W nowożytnym ujęciu rządzący ustanawiali normy prawne, korzystając z udzielonej im legitymacji. Obecnie znać, że ustalanie reguł określających warunki życia należy także do ekspertów wpływających na prawodawców. Głosy ich i wsłuchujących się w ich racje wyborców wpływają na kształt biopolityk odzwierciedlanych w przepisach prawnych. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Warunki życia akceptowane przez polityków pozostających pod wpływem ekspertów, powodujących się jednak głównie zmiennymi i różnorodnymi opiniami wyborców, coraz rzadziej kojarzone są z niezmienną naturą gatunkową, coraz mocniej zaś z przyrodą otaczającą człowieka i z jego rosnącymi oczekiwaniami. Jeśli konkurujące ze sobą wizje biopolityczne mają uwzględniać uwarunkowania bioetyczne, ich znajomość przez wyborców winna wciąż rosnąć, by ograniczyć wpływ emocji w procesach decydowania politycznego.
  • Keywords in Polish:
    • bioetyka
    • biopolityka
    • demokracja liberalna
    • liberalizm
    • życie
  • Structure:
    • Wydział Pedagogiczny
    • Instytut Nauk o Polityce i Administracji
  • Dyscyplina: nauki o polityce i administracji
  • 002 a Biopolityka a bioetyka
  • 003 a BOGDAN SZLACHTA (Autor)
  • 003 f BOGDAN SZLACHTA (Redaktor)
  • 005 a Rozdział w książce
  • 006 a 13-34
  • 011 a https://slownikispoleczne.ignatianum.edu.pl/index.php/ss/catalog/book/566
  • 012 a Bioetyka
  • 013 a 2025
  • 014 c Akademia Ignatianum w Krakowie
  • 015 a Kraków
  • 017 a 978-83-7614-662-1
  • 021 a DEFINICJA POJĘCIA: Wobec różnicowania się stanowisk etycznych dotyczących także kwestii początków i kresu życia, nie tylko ludzkiego, wzmaga się pojmowanie polityki nie jako poszukiwania dobra wspólnego, ale jako zmagań o dominację. Prawo ustanawiane przez konkurujące ugrupowania polityczne wskazuje także aktualne (a zmienne) granice rozstrzygnięć bioetycznych. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Ujęcia biopolityczne kształtowane są na bazie dwóch głównych podejść (samych w sobie niejednorodnych): liberalnego i „demokratycznego”, kładącego akcent na pozycję (i prawa) jednostki albo korzyści (mierzone różnie) dla wspólnoty politycznej. UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: W nowożytnym ujęciu rządzący ustanawiali normy prawne, korzystając z udzielonej im legitymacji. Obecnie znać, że ustalanie reguł określających warunki życia należy także do ekspertów wpływających na prawodawców. Głosy ich i wsłuchujących się w ich racje wyborców wpływają na kształt biopolityk odzwierciedlanych w przepisach prawnych. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Warunki życia akceptowane przez polityków pozostających pod wpływem ekspertów, powodujących się jednak głównie zmiennymi i różnorodnymi opiniami wyborców, coraz rzadziej kojarzone są z niezmienną naturą gatunkową, coraz mocniej zaś z przyrodą otaczającą człowieka i z jego rosnącymi oczekiwaniami. Jeśli konkurujące ze sobą wizje biopolityczne mają uwzględniać uwarunkowania bioetyczne, ich znajomość przez wyborców winna wciąż rosnąć, by ograniczyć wpływ emocji w procesach decydowania politycznego.
  • 023 a bioetyka
  • 023 a biopolityka
  • 023 a demokracja liberalna
  • 023 a liberalizm
  • 023 a życie
  • 985 a Wydział Pedagogiczny
  • 985 b Instytut Nauk o Polityce i Administracji
  • 999 a nauki o polityce i administracji

2025_rozdział_Szlachta_B_Biopolityka a bioetyka.pdf (271 KB)

  • Licence: CC BY-ND 4.0
  • Text version: Final published
  • Availability: Public
Download
Repozytorium Akademii Ignatianum w Krakowie, które jest częścią Portalu Pracowniczego zostało zrealizowane w ramach projektu „Program wzmocnienia potencjału dydaktycznego Uczelni na rzecz rozwoju regionalnego” POWR.03.05.00-00-ZR10/18 współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.