Etykiety językowe a postrzeganie i postawy wobec kobiet, które doświadczyły przemocy seksualnej

Collection
Article
Download bibliographic description
  • Tytuł: Etykiety językowe a postrzeganie i postawy wobec kobiet, które doświadczyły przemocy seksualnej
  • Autor/Autorzy:
  • Nazwa czasopisma: Probacja
  • Rok: 2026
  • Tom: 2
  • ISSN: 1689-6122
  • DOI: 10.5604/01.3001.0055.7984
  • Adres www:: https://probacja.com/article/557984/pl
  • Strony od-do: 187-208
  • Abstrakt: Wstęp: Celem omówionych w artykule badań własnych było sprawdzenie, czy określenia (etykiety językowe) „ofiara” i „ocalała”, stosowane do opisu dorosłej osoby pokrzywdzonej przemocą seksualną, są związane z występowaniem różnic w sposobie jej postrzegania przez osoby trzecie. Różnice te analizowano także w kontekście przejawianych przez uczestników badania postaw w zakresie oceny wiktymizacyjnej, przypisywania odpowiedzialności za zdarzenie i przekonania o potrzebie udzielenia wsparcia. Zbadano ponadto, czy płeć badanych wiąże się z odmiennymi postawami społecznymi i postrzeganiem osób doświadczających przemocy seksualnej. Badania zostały zaplanowane w nawiązaniu do wcześniejszych analiz, wykonanych przez badaczy z Uniwersytetu Bielefeld (Papendick i Bohner, 2017), jako ich częściowa replikacja w polskich warunkach. Metoda: Uczestnicy badania najpierw zapoznawali się z opisami sytuacji, w których doszło do gwałtu na kobiecie. Następnie dokonano pomiaru badanych zmiennych za pomocą zmodyfikowanej skali dyferencjału semantycznego oraz zestawu pytań dotyczących postaw wobec osób doświadczających przemocy seksualnej. W badaniu wzięło udział 132 dorosłych (70% grupy stanowiły kobiety). Wyniki: Zaobserwowano, że etykieta językowa „ocalała” wzbudza u badanych więcej pozytywnych skojarzeń, niż etykieta „ofiara”. Nie stwierdzono natomiast takiego efektu w odniesieniu do postaw przejawianych względem osób, które doświadczyły przemocy seksualnej. Różnice płciowe ujawniły się zarówno w sposobie postrzegania wykorzystanych kobiet, jak i postawach wobec nich. Implikacje: Badania własne, przeprowadzone w grupie dorosłych użytkowników języka polskiego dostarczyły podobnych wyników jak analizy Papendick i Bohner, wykonane w innym kontekście społeczno-kulturowym. Uzyskane wyniki stanowią dobry punkt wyjścia do dalszych, pogłębionych badań nad wpływem języka na społeczną percepcję ofiar przemocy seksualnej. Mogą także być wykorzystane do planowania prewencyjnych kampanii społecznych w tym zakresie oraz w terapii osób pokrzywdzonych.
  • Słowa kluczowe:
    • etykiety językowe
    • ofiara
    • postawy społeczne
    • przemoc seksualna
    • wiktymizacja
  • Dyscyplina: psychologia
  • 002 a Etykiety językowe a postrzeganie i postawy wobec kobiet, które doświadczyły przemocy seksualnej
  • 003 b 0000-0002-2982-5124
  • 003 a KRZYSZTOF NOWAKOWSKI (Autor)
  • 003 a Sonia Burgfeld (Autor)
  • 004 a Oryginalny artykuł naukowy
  • 006 a Probacja
  • 008 a 2026
  • 009 a 2
  • 011 a 1689-6122
  • 013 a 10.5604/01.3001.0055.7984
  • 014 a https://probacja.com/article/557984/pl
  • 015 a 187-208
  • 019 a Wstęp: Celem omówionych w artykule badań własnych było sprawdzenie, czy określenia (etykiety językowe) „ofiara” i „ocalała”, stosowane do opisu dorosłej osoby pokrzywdzonej przemocą seksualną, są związane z występowaniem różnic w sposobie jej postrzegania przez osoby trzecie. Różnice te analizowano także w kontekście przejawianych przez uczestników badania postaw w zakresie oceny wiktymizacyjnej, przypisywania odpowiedzialności za zdarzenie i przekonania o potrzebie udzielenia wsparcia. Zbadano ponadto, czy płeć badanych wiąże się z odmiennymi postawami społecznymi i postrzeganiem osób doświadczających przemocy seksualnej. Badania zostały zaplanowane w nawiązaniu do wcześniejszych analiz, wykonanych przez badaczy z Uniwersytetu Bielefeld (Papendick i Bohner, 2017), jako ich częściowa replikacja w polskich warunkach. Metoda: Uczestnicy badania najpierw zapoznawali się z opisami sytuacji, w których doszło do gwałtu na kobiecie. Następnie dokonano pomiaru badanych zmiennych za pomocą zmodyfikowanej skali dyferencjału semantycznego oraz zestawu pytań dotyczących postaw wobec osób doświadczających przemocy seksualnej. W badaniu wzięło udział 132 dorosłych (70% grupy stanowiły kobiety). Wyniki: Zaobserwowano, że etykieta językowa „ocalała” wzbudza u badanych więcej pozytywnych skojarzeń, niż etykieta „ofiara”. Nie stwierdzono natomiast takiego efektu w odniesieniu do postaw przejawianych względem osób, które doświadczyły przemocy seksualnej. Różnice płciowe ujawniły się zarówno w sposobie postrzegania wykorzystanych kobiet, jak i postawach wobec nich. Implikacje: Badania własne, przeprowadzone w grupie dorosłych użytkowników języka polskiego dostarczyły podobnych wyników jak analizy Papendick i Bohner, wykonane w innym kontekście społeczno-kulturowym. Uzyskane wyniki stanowią dobry punkt wyjścia do dalszych, pogłębionych badań nad wpływem języka na społeczną percepcję ofiar przemocy seksualnej. Mogą także być wykorzystane do planowania prewencyjnych kampanii społecznych w tym zakresie oraz w terapii osób pokrzywdzonych.
  • 021 a etykiety językowe
  • 021 a ofiara
  • 021 a postawy społeczne
  • 021 a przemoc seksualna
  • 021 a wiktymizacja
  • 966 a psychologia
  • 985 a Wydział Filozoficzny
  • 985 b Instytut Psychologii

2026_art_Burgfeld_A_Nowakowski_K_ETYKIETY JĘZYKOWE A POSTRZEGANIE I POSTAWY WOBEC KOBIET....pdf (426 KB)

  • Licence: CC BY-NC 4.0
  • Text version: Final published
  • Availability: Public
Download
Repozytorium Akademii Ignatianum w Krakowie, które jest częścią Portalu Pracowniczego zostało zrealizowane w ramach projektu „Program wzmocnienia potencjału dydaktycznego Uczelni na rzecz rozwoju regionalnego” POWR.03.05.00-00-ZR10/18 współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.