Hugona Kołłątaja ujęcia obywatelstwa i ekonomii w świetle XVIII - wiecznych dychotomii J.G.A. Pococka

false

• 002 a Hugona Kołłątaja ujęcia obywatelstwa i ekonomii w świetle XVIII - wiecznych dychotomii J.G.A. Pococka
• 003 b 0000-0002-8700-0366
• 003 a RAFAŁ LIS (Autor)
• 004 a Oryginalny artykuł naukowy
• 006 a Horyzonty Polityki
• 008 a 2026
• 009 a 17
• 010 a 60
• 011 a 2082-5897
• 012 a 2353-950X
• 014 a https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/view/3051
• 015 a 71-88
• 019 a CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest analiza koncepcji politycznych Hugona Kołłątaja przez pryzmat kategorii J.G.A. Pococka dotyczących XIII-wiecznej brytyjskiej debaty politycznej nad cnotą i handlem. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Czy dychotomie pocockowskie, dotyczące innego kontekstu retoryki i uwarunkowań społecznych, pomagają lepiej sklasyfikować kołłątajowskie koncepcje etyki politycznej i ekonomicznej? Czy rozważania Kołłątaja o statusie moralnym obywatela ujawniają podobne zaniepokojenie skutkami rozwoju handlu, z jego nadziejami i ryzykami zysku? PROCES WYWODU: Wychodząc od krytycznego podsumowania antynomii Pococka dotyczących „cnoty i handlu”, artykuł przechodzi do szczegółowej analizy myśli Kołłątaja. Wraz z odniesieniami do zasad moralnych i konstytucjonalizmu Kołłątaja proponowana analiza odtwarza jego ideał obywatela w nadchodzącej epoce handlowej. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Z bliską Locke’owi teorią własności opartej na pracy i republikanizmem, myśl Kołłątaja przedstawia bardzo holistyczne podejście do moralności, nie antycypując dualizmu cnoty i handlu. Jednak dzięki dychotomizującej, inspirowanej Pocockiem analizie można lepiej zrozumieć niedopowiedzenia kołłątajowskiej dyskusji o patriotyzmie nowych klas ekonomicznych. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Ukazując niezgodność dychotomii pocockowskich z argumentacją moralną Kołłątaja, artykuł może nas pozostawiać z dwoma różnymi przypuszczeniami. Po pierwsze, w związku z mniej rozwiniętymi stosunkami przedkapitalistycznymi polska debata nie musiała przewidywać bardziej dramatycznych konotacji handlu dla republikanizmu. Po drugie, wbrew „dialektyce” Pococka, będącej skądinąd pod silnym wpływem brytyjskich równowag i kompromisów, nie należało wykluczać tak łatwo mniej dychotomicznych prób pogodzenia republikanizmu z wartościami handlu.
• 021 a handel
• 021 a Hugo Kołłątaj
• 021 a J.G.A. Pocock
• 021 a republikanizm
• 021 a tradycja humanistyczno-obywatelska
• 966 a nauki o polityce i administracji
• 985 a Wydział Pedagogiczny
• 985 b Instytut Nauk o Polityce i Administracji

false

false

• Tytuł: Hugona Kołłątaja ujęcia obywatelstwa i ekonomii w świetle XVIII - wiecznych dychotomii J.G.A. Pococka
• Autor (Twórca): RAFAŁ LIS (Autor)
• Tytuł czasopisma : Horyzonty Polityki
• Data: 2026
• Dyscyplina: nauki o polityce i administracji
• Słowa kluczowe w j. polskim:
  • handel
  • Hugo Kołłątaj
  • J.G.A. Pocock
  • republikanizm
  • tradycja humanistyczno-obywatelska
• Struktura:
  • Instytut Nauk o Polityce i Administracji
  • Wydział Pedagogiczny

false